برنز: حضور ۲۰ ساله امریکا در افغانستان هدف ماموریت را مبهم کرد

نیکلاس برنز، سفیر پیشین امریکا در ناتو، گفته است که حضور ۲۰ ساله واشنگتن در افغانستان به‌تدریج هدف اصلی ماموریت امریکا را از روشنی انداخت. او افزوده است که در آغاز حمله به افغانستان، مقام‌های امریکایی تصور نمی‌کردند این حضور دو دهه ادامه یابد.

برنز در گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌ان گفته است: «ما مدت زیادی ماندیم و به‌نوعی درک خود را از هدف روشن ماموریت‌مان از دست دادیم.» به گفته او، شماری از متحدان امریکا نیز در این ماموریت نقش‌های بسیار خطرناک را پذیرفتند و تلفات سنگینی متحمل شدند.

او مهم‌ترین درس حملات ۱۱ سپتامبر برای امریکا را نیاز این کشور به دوستان و متحدانش دانسته است. برنز گفته است که پس از این حملات، واشنگتن از حمایت گسترده هم‌پیمانان خود برخوردار شد و همین همبستگی برای امریکا در آن مقطع «روحیه‌بخش» بود.

به گفته او، زمانی که تنها ۱۲ روز از آغاز کارش به‌عنوان سفیر امریکا در ناتو می‌گذشت، پس از حملات ۱۱ سپتامبر نتوانست با کاخ سفید، وزارت خارجه یا پنتاگون تماس بگیرد، اما سفیران کانادا، دنمارک، ناروی و آیسلند با او تماس گرفتند و حمایت خود را اعلام کردند. او افزوده است که این کشورها گفته بودند در کنار امریکا می‌ایستند و در صورت نیاز، آن را در افغانستان همراهی می‌کنند.

برنز همچنین گفته است که متحدان واشنگتن برای فعال‌سازی ماده پنجم پیمان ناتو آمادگی نشان دادند و تا روز بعد، همه اعضای این ائتلاف با آن موافقت کردند. بر بنیاد این ماده، حمله به یک عضو ناتو به‌منزله حمله به همه اعضای آن دانسته می‌شود.

او گفته است که در ۲۱ سنبله ۱۳۸۰ در گفت‌وگو با کاندولیزا رایس، مشاور وقت امنیت ملی امریکا، تأکید کرده بود که واشنگتن به دوستانش نیاز دارد. به گفته برنز، رایس نیز در پاسخ گفته بود: «خوب است که در جهان دوستانی داشته باشیم.»

سفیر پیشین امریکا در ناتو در بخش دیگری از این مصاحبه، از حمایت خود از حمله امریکا به عراق در سال ۱۳۸۲ ابراز پشیمانی کرده است. او گفته است که ورود امریکا به عراق تصمیم اشتباهی بود و گرفتارشدن این کشور در «باتلاق عراق»، ادامه حضور ۱۱ ساله و کشته‌شدن شمار زیادی از مردم نیز از پیامدهای همان تصمیم بود.

برنز افزوده است که یکی از دشوارترین پرسش‌ها در سیاست جهانی، تشخیص زمان مناسب برای مداخله نظامی یا خودداری از آن است. او در این زمینه به سخنان مادلین آلبرایت، وزیر خارجه پیشین امریکا، اشاره کرده که گفته بود بزرگ‌ترین حسرتش مداخله‌نکردن امریکا در نسل‌کشی رواندا در سال ۱۳۷۳ بوده است.

افغانستان پس از حملات ۱۱ سپتامبر به محور اصلی عملیات نظامی امریکا و متحدانش بدل شد و ناتو نیز در سال‌های بعد در این کشور حضور گسترده داشت. ماده پنجم پیمان ناتو که برنز به آن اشاره کرده، از مهم‌ترین اصول این ائتلاف نظامی به‌شمار می‌رود و فعال‌شدن آن پس از ۱۱ سپتامبر، از رویدادهای کم‌سابقه در تاریخ ناتو بود.