هفته شهید با تأکید کاربران بر عدالت و همزیستی آغاز شد

هم‌زمان با ۱۸ سنبله و آغاز هفته شهید در افغانستان، کاربران شبکه‌های اجتماعی با نشر پیام‌هایی از قربانیان جنگ‌ها، حملات تروریستی و خشونت‌های چند دهه اخیر یاد کرده و بر ارزش‌هایی چون عدالت، آزادی، کرامت انسانی و همزیستی تأکید کرده‌اند.

در این پیام‌ها، مفهوم شهید تنها به کشته‌شدگان میدان‌های نبرد محدود نشده و قربانیان غیرنظامی نیز جایگاه برجسته داشته‌اند. شماری از کاربران از قربانیان حملات خونین در دهمزنگ کابل، مکتب سیدالشهدا و مرکز آموزشی کوثر نام برده و آنان را بخشی از حافظه جمعی مردم افغانستان دانسته‌اند.

کاربران همچنین نوشته‌اند که قربانیان جنگ، انفجار، حملات تروریستی و عملیات نظامی، فارغ از قوم، مذهب و وابستگی سیاسی، بخشی از تاریخ معاصر افغانستان‌اند و یاد آنان باید با احترام حفظ شود. در این روایت‌ها، از مبارزان کشته‌شده در جنگ‌ها تا غیرنظامیانی که در مسجدها، مکتب‌ها، بازارها، شفاخانه‌ها و گردهمایی‌های عمومی هدف خشونت قرار گرفته‌اند، یاد شده است.

نذیر قاسمی در پیامی نوشته است: «ای شهیدان، عشق مدیون شماست؛ هرچه ما داریم از خون شماست.» او شهدا را نماد ایثار و فداکاری دانسته است. جواد علمدار نیز با گرامیداشت شهدای جنبش روشنایی نوشته است که آنان رفتند، اما «روشنایی‌ای که با خون‌شان افروختند» خاموش نخواهد شد.

حمید عظیمی، کاربر فیسبوک، نیز خون شهدا را بخشی از مسیر تاریخی افغانستان توصیف کرده و گفته است که یاد آنان می‌تواند برای نسل‌های آینده الهام‌بخش باشد. بخشی از پیام‌ها نیز بر این نکته متمرکز بوده که بزرگداشت شهدا نباید به مراسم، تصویر و شعار محدود بماند.

محمدفواد ملک‌زاده هفته شهید را فرصتی برای ادای احترام به قربانیان راه آزادی و عدالت و بازاندیشی در ارزش‌هایی مانند وحدت ملی، همدیگرپذیری، کرامت انسانی و حاکمیت اراده مردم دانسته است. سیدعبدالقهار حقیقت نیز گفته است که بزرگداشت واقعی شهدا زمانی معنا می‌یابد که آرمان‌هایی مانند عدالت، استقلال، هم‌پذیری و فراگیری به رفتار اجتماعی تبدیل شود.

محمدفاروق حساس هم ضمن گرامیداشت شهدای تاریخ افغانستان، از کسانی انتقاد کرده که به گفته او دستاورد سال‌ها مبارزه و فداکاری را با منافع سیاسی و اقتصادی معامله کرده‌اند. در کنار این پیام‌ها، بیست‌وپنجمین سالروز شهادت احمدشاه مسعود نیز مورد توجه شماری از کاربران قرار گرفته است.

با این حال، بخش قابل توجهی از پیام‌های منتشرشده، یاد شهدا را فراتر از یک چهره یا جریان سیاسی مطرح کرده و آن را به تاریخ گسترده جنگ و رنج مردم افغانستان پیوند زده‌اند. هفته شهید هر سال در ۱۸ سنبله آغاز می‌شود و در حافظه عمومی کشور، با یادآوری قربانیان جنگ‌های چند دهه اخیر و بحث بر سر آرمان‌های آنان همراه است.