تأیید برنامه پنج‌ساله برق از سوی رهبر طالبان

اداره طالبان اعلام کرده است که برنامه پنج‌ساله توسعه تولید و انتقال برق پس از تصویب در کمیسیون اقتصادی، از سوی هبت‌الله آخندزاده، رهبر این اداره، نیز تأیید شده است. به گفته دفتر عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیس‌وزیران طالبان، این برنامه مجموعه‌ای از پروژه‌های تولید، انتقال و توزیع برق را در بر می‌گیرد.

بر بنیاد بیانیه منتشرشده، در چارچوب این برنامه ۲۵ پروژه تولید برق با استفاده از منابع داخلی شامل انرژی آبی، خورشیدی، بادی و زغال‌سنگ روی دست گرفته می‌شود. همچنان تکمیل ۱۳ پروژه ناتمام انتقال برق، آغاز ۲۳ پروژه جدید در بخش لین‌های انتقال، تکمیل ۲۱ سب‌استیشن نیمه‌کاره، ساخت ۲۱ سب‌استیشن تازه و اجرای ۳۴ پروژه توزیع برق شامل این طرح عنوان شده است.

با وجود اعلام گسترده این پروژه‌ها، اداره طالبان در مورد هزینه مجموعی برنامه، منابع تأمین مالی، ظرفیت دقیق تولید پیش‌بینی‌شده و جدول زمانی اجرای هر پروژه معلومات مشخص ارائه نکرده است. نبود شفافیت در مورد منابع مالی و میکانیزم تطبیق، پرسش‌هایی را در مورد عملی‌شدن این برنامه در شرایط اقتصادی کنونی کشور ایجاد کرده است.

طالبان هدف از این برنامه را توسعه سکتور انرژی، تقویت رشد اقتصادی و کاهش وابستگی افغانستان به برق وارداتی عنوان کرده‌اند. این در حالی است که افغانستان همچنان به‌شدت متکی به واردات برق از کشورهای همسایه است.

برنامه توسعه سازمان ملل متحد در ماه جون اعلام کرده بود که حدود ۸۰ درصد برق مورد نیاز افغانستان از بیرون کشور تأمین می‌شود. بیش از ۹۰ درصد این برق از کشورهای آسیای مرکزی و بخش باقی‌مانده از ایران وارد می‌شود.

بر اساس آمار منتشرشده از سوی رسانه‌های حوزه انرژی در منطقه، تولید داخلی برق افغانستان در حدود ۲۵۰ میگاوات برآورد می‌شود، در حالی که نزدیک به ۸۰۰ میگاوات برق از ازبیکستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ایران وارد می‌گردد. مقام‌های بخش انرژی اداره طالبان گفته‌اند که نیاز واقعی کشور میان ۶ تا ۷ هزار میگاوات است و در صورت گسترش فعالیت‌های صنعتی، این رقم می‌تواند تا ۱۰ هزار میگاوات افزایش یابد.

این فاصله چشمگیر میان تولید داخلی و نیاز مصرفی، افغانستان را در برابر هرگونه اختلال در واردات برق آسیب‌پذیر ساخته و کمبود مزمن برق را ادامه داده است. در کابل، میزان دسترسی به برق بسته به فصل و وضعیت لین‌های انتقال متفاوت است و باشندگان پایتخت بارها از قطع طولانی‌مدت برق شکایت کرده‌اند. در تابستان سال گذشته، شماری از باشندگان گفته بودند که روزانه بیش از هشت ساعت با قطع برق مواجه بوده‌اند.

اداره طالبان در سال‌های اخیر چندین طرح بزرگ انرژی را نیز اعلام کرده است، اما بسیاری از آن‌ها هنوز در مراحل ابتدایی یا در حال ساخت قرار دارند. شرکت برشنا اخیراً از امضای قرارداد ۱۷ پروژه تولید برق با ظرفیت مجموعی یک‌هزار و ۸۲۰ میگاوات خبر داده، اما درباره زمان بهره‌برداری عملی این پروژه‌ها جزئیات مشخصی ارائه نشده است.