نصف جمعیت افغانستان تا نزدیکترین بازار بیش از یک‌ساعت راه فاصله دارند

بر اساس گزارش نهاد «داده‌ها برای افغانستان»، نزدیک به نیمی از جمعیت روستایی کشور، معادل ۱۲.۳ میلیون نفر، بیش از یک ساعت با موتر از نزدیک‌ترین بازار فاصله دارند، امری که باعث محدودیت در دسترسی کشاورزان و تولیدکنندگان محلی به فرصت‌های تجارتی شده است. این وضعیت به کاهش ظرفیت اقتصادی روستاییان و تضعیف فرآیند توسعه در این مناطق انجامیده است.

در این گزارش، ۹۶ محل در ۳۴ ولایت برای ایجاد یا توسعه بازارهای روستایی پیشنهاد شده است. بیشتر این مناطق شامل مراکز ولسوالی‌ها و بازارهای شهرک‌هاست که می‌توانند خدمات بهتر و سریع‌تر را برای باشندگان اطراف فراهم کنند. انتظار می‌رود با اجرای این طرح‌ها، حدود ۶.۶ میلیون تن از ساکنان روستاها قادر شوند در مدت کمتر از یک ساعت به بازارها دسترسی داشته باشند.

همچنین، این برنامه به بیش از ۸۹۸ هزار خانوار تولیدکننده امکان می‌دهد محصولات زراعتی و تولیدات محلی خود را بهتر عرضه و فروش کنند. حجم معاملات سالانه بازارهای پیشنهادی به طور تقریبی ۲۰۸ میلیون دالر آمریکایی تخمین زده شده که با توجه به شرایط، احتمال تغییر بین ۱۰۴ تا ۳۱۲ میلیون دالر وجود دارد.

بر اساس پیش‌بینی‌ها، ایجاد این بازارهای جدید می‌تواند زمینه ایجاد ۶۵۴۶ شغل مستقیم و ۱۰۴۷۴ شغل غیرمستقیم را فراهم نماید؛ با این حال، این رقم‌ها در وضعیت کنونی اقتصادی افغانستان نسبتاً محدود و ناکافی به نظر می‌رسد.

نگرانی عمده آن است که در حالی که میلیون‌ها باشندۀ روستایی افغانستان هنوز به زیرساخت‌های ابتدایی دسترسی ندارند، توجه به چنین پروژه‌های محدود اقتصادی نمی‌تواند جایگزین واقعی یک برنامه توسعه گسترده و فراگیر باشد. همچنین اداره طالبان تاکنون برنامه مشخص و جامع برای بهبود وضعیت اقتصادی و دسترسی آسان‌تر مردم به فرصت‌های بازار اعلام نکرده است که این موضوع نیازمند توجه فوری و جدی است.

گزارش «فرصت بازار روستایی افغانستان» با بهره‌گیری از داده‌های باز، نهادهای مرتبط و منابع مختلف به ارزیابی موقعیت کنونی بازارها پرداخته و راهکارهایی برای کاهش فاصلۀ باشندگان روستا با بازارهای اقتصادی ارائه کرده است. به رغم اهمیت این ابتکارات، بی توجهی یا کندی در اجرای آن می‌تواند پیامدهای منفی بیشتری برای اقتصاد روستایی و توسعه پایدار کشور داشته باشد.