افزایش ۱۱ افغانی بهای پترول در کابل

در پی نوسان‌های دوامدار در بازار مواد نفتی، نرخ پترول، دیزل و گاز مایع در دو هفته گذشته به‌گونه چشمگیر افزایش یافته است. بر اساس نرخ‌نامه رسمی شاروالی کابل، قیمت هر لیتر پترول از ۶۶ به ۷۷ افغانی، دیزل از ۶۵ به ۷۳ افغانی و هر کیلوگرام گاز مایع از ۵۶ به ۶۴ افغانی رسیده است؛ افزایشی که به گفته شهروندان، فشار مستقیم بر هزینه‌های روزمره آنان وارد کرده است.

شماری از راننده‌گان می‌گویند در این مدت نرخ‌ها چندین بار بالا و پایین شده، اما کاهش‌ها کوتاه‌مدت و ناچیز بوده است. به گفته آنان، در برخی موارد بهای هر لیتر مواد نفتی تا ۹ افغانی افزایش یافته و پس از آن تنها ۲ افغانی کاهش کرده، اما دوباره تا ۸ افغانی بالا رفته است. این وضعیت سبب شده تا برنامه‌ریزی اقتصادی برای خانواده‌ها و کسب‌وکارهای کوچک دشوارتر شود.

باشنده‌گان کابل نیز از افزایش پی‌هم قیمت‌ها شکایت دارند و می‌گویند بالا رفتن بهای سوخت، کرایه ترانسپورت و قیمت کالاهای اساسی را نیز متأثر ساخته است. آنان انتظار دارند اداره طالبان نظارت مؤثرتر بر بازار داشته باشد و از نوسان‌های بی‌ثبات‌کننده جلوگیری کند.

نماینده‌گان سکتور خصوصی عوامل گوناگونی را در این افزایش مؤثر می‌دانند؛ از جمله کاهش عرضه، افزایش تقاضای جهانی، بالا رفتن هزینه‌های ترانسپورت، محدودیت‌ها بر واردات مواد نفتی از ایران، کاهش صادرات نفت روسیه و کم‌شدن ذخایر در ترکمنستان. به گفته آنان، حدود ۱۸ هزار تُن مواد نفتی وارداتی از ایران به دلیل معیارهای تعیین‌شده کیفیت، در گذرگاه‌های مرزی متوقف مانده است.

خان‌جان الکوزی، مشاور اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان، این وضعیت را نگران‌کننده خوانده و تأکید کرده است که با وجود کاهش نسبی تنش‌های جهانی نسبت به دوره جنگ، افزایش قیمت‌ها فشار سنگینی بر مردم وارد کرده است. او از اداره طالبان و سکتور خصوصی خواسته است برای ایجاد ثبات در بازار و جلوگیری از نوسان‌های پی‌هم، اقدامات عملی و فوری روی دست گیرند.

افغانستان بخش عمده مواد نفتی مورد نیاز خود را از کشورهای آسیای مرکزی و ایران وارد می‌کند. هرگونه اختلال در مسیرهای وارداتی یا تغییر در بازار جهانی انرژی، به‌صورت مستقیم بر بازار داخلی اثر می‌گذارد؛ با این حال، کارشناسان تأکید دارند مدیریت مؤثر بازار و شفافیت در روند واردات می‌تواند از شدت تأثیر این نوسان‌ها بر شهروندان بکاهد.