نشست کمبریج بر همگرایی مخالفان اداره طالبان و حقوق شهروندان تأکید کرد

پنجمین دور نشست کمبریج افغانستان در روزهای ۴ و ۵ سپتمبر در کالج جیزس دانشگاه کمبریج برگزار شد؛ نشستی که محور آن نزدیک‌کردن جریان‌های سیاسی، مدنی و مخالف اداره طالبان برای رسیدن به یک چارچوب مشترک درباره آینده سیاسی افغانستان بود. در این نشست، اشتراک‌کنندگان بر ضرورت تغییر سیاسی، ساختار دموکراتیک و تأمین حقوق برابر شهروندان تأکید کردند.

علی میثم نظری، رییس روابط خارجی جبهه مقاومت ملی افغانستان، گفت میان جریان‌های مخالف اداره طالبان در اصول بنیادی همگرایی گسترده وجود دارد. او افزود که با وجود تفاوت دیدگاه‌ها، این جریان‌ها در مورد نیاز به تغییر سیاسی و تضمین حقوق برابر برای شهروندان اشتراک نظر دارند.

به گفته او، اختلاف‌نظرها در میان مخالفان، بازتاب تنوع قومی، مذهبی و سیاسی افغانستان است و نباید مانع شکل‌گیری همکاری مشترک شود. نظری تأکید کرد که وحدت سیاسی، یکسان‌سازی دیدگاه‌ها نیست، بلکه می‌تواند بر پایه پذیرش تفاوت‌ها شکل بگیرد.

بر بنیاد داده‌های بنیاد جهانی موزاییک، بررسی بیش از ۲۰ نقشه راه سیاسی نشان می‌دهد که حدود ۹۰ درصد دیدگاه‌های مطرح‌شده در زمینه‌هایی مانند مشارکت سیاسی، حقوق بنیادی و برابری شهروندان با هم هم‌پوشانی دارد. اختلاف‌های باقی‌مانده، بیشتر به شیوه تغییر سیاسی، نقش جامعه جهانی، ساختار متمرکز یا غیرمتمرکز نظام آینده، هویت و نمادهای ملی و نیز رسیدگی به بی‌عدالتی‌های تاریخی مربوط دانسته شده است.

زلمی نشاط از بنیاد جهانی موزاییک گفت هدف این نشست، حل فوری اختلاف‌ها نیست، بلکه ایجاد زمینه گفت‌وگو و شناسایی نقاط اشتراک و اختلاف است. او «چارچوب همگرایی سیاسی» را سازوکاری برای گردهم‌آوردن گروه‌های سیاسی، جامعه مدنی، زنان، نیروهای مقاومت و نهادهای حقوق بشری در یک ساختار مشترک توصیف کرد.

داوود ناجی، رییس دفتر سیاسی جبهه آزادی افغانستان، نیز گفت این جبهه برای همکاری با احزاب سیاسی، نهادهای مدنی، زنان و جریان‌های دموکراتیک آمادگی دارد. او افزود که اختلاف دیدگاه درباره ساختار نظام آینده طبیعی است، اما تصمیم نهایی باید به مردم افغانستان واگذار شود.

حسین اشراق در افتتاحیه نشست گفت تغییر قدرت بدون اصلاح شیوه حکومت‌داری، به صلح پایدار منجر نخواهد شد. او چارچوب «اجماع کمبریج» را سندی خواند که مشروعیت سیاسی، انسجام اجتماعی و توسعه را به هم پیوند می‌دهد.

زلمی نشاط همچنین با اشاره به سرکوب و محرومیت سیستماتیک زنان گفت افغانستان در وضعیت صلح‌آمیز قرار ندارد. به گفته او، صلح تنها نبود جنگ نیست، بلکه به معنای زندگی بدون ترس و دسترسی مردم به حقوق اساسی است؛ موضوعی که زیر اداره طالبان با محدودیت‌های گسترده، به‌ویژه برای زنان، بیشتر برجسته شده است.

سر لوری بریستو، دیپلمات پیشین انگلیس، گفت جامعه جهانی باید اشتباهات ۲۰ سال گذشته در افغانستان را صادقانه بررسی کند. او تأکید کرد که هیچ توافق پایدار نمی‌تواند از بیرون بر افغانستان تحمیل شود و مردم افغانستان باید خود رهبری تصمیم‌گیری درباره آینده کشور را بر عهده داشته باشند.

بریستو همچنین بر رسیدگی فوری به وضعیت بشری، پایان محرومیت دختران از آموزش متوسطه و یافتن راه‌حل برای افغانستانی‌های مقیم پاکستان و ایران که با خطر بازگشت اجباری روبه‌رو اند، تأکید کرد. بنفشه یعقوبی نیز گفت تجربه زنان افغانستان از سرکوب یکسان نیست و در روندهای سیاسی و حقوق بشری باید به وضعیت زنان روستایی، شهری، زنان دارای معلولیت و خانواده‌های کم‌درآمد توجه بیشتری شود.

بر اساس برنامه اعلام‌شده، برگزارکنندگان در نظر دارند چارچوب «سی‌سی‌آر» را از یک سند نظری به روند عملی برای هماهنگی مخالفان اداره طالبان تبدیل کنند. ایجاد شورای مشورتی، گفت‌وگوهای تخصصی و مشارکت نهادهای حقوق بشری از سازوکارهای پیش‌بینی‌شده این طرح است و قرار است منشور تأسیس و گروه کاری آن در اکتبر ۲۰۲۶ شکل بگیرد.

نشست کمبریج افغانستان از جمله برنامه‌هایی است که در بیرون از کشور با حضور چهره‌های سیاسی، مدنی و حقوق بشری درباره آینده افغانستان برگزار می‌شود. دانشگاه کمبریج در بریتانیا میزبان این دور نشست بوده است.