هشدار عبدالباری جهانی نسبت به تشدید تنش‌های زبانی در افغانستان

عبدالباری جهانی، وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ افغانستان، هشدار داده است که دامن‌زدن دوباره به بحث «زبان ملی» در میانه بحران اقتصادی و آموزشی، می‌تواند شکاف‌های قومی را تشدید کند و کشور را در معرض بهره‌برداری بیشتر «استخبارات پاکستان» قرار دهد.

او این هشدار را در واکنش به بالا گرفتن بحث‌ها درباره جایگاه پشتو و فارسی مطرح کرده و گفته است افغانستان اکنون با فقر گسترده، بیکاری، گرسنگی و بحران آموزشی روبه‌رو است؛ وضعیتی که به گفته او هزاران جوان را به دلیل فشارهای اقتصادی ناگزیر به ترک کشور کرده است.

جهانی با اشاره به اظهارات لطف‌الله حکیمی، سربازرس وزارت دفاع اداره طالبان، که پشتو را «تنها زبان ملی» افغانستان خوانده بود، تأکید کرده است طرح چنین ادعاهایی در شرایط کنونی «آب به آسیاب دشمن» می‌ریزد و اختلافات قومی را بیشتر می‌سازد.

او افزوده است: «نه غیرپشتون بدون پشتون‌ها به خوشبختی می‌رسند و نه پشتون‌ها به‌تنهایی مالک این کشور خواهند بود؛ افغانستان متعلق به همه شهروندان است.»

وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ همچنان با اشاره به تجربه هند گفته است که این کشور با وجود جمعیت بزرگ و گستره وسیع، زبان ملی واحد ندارد و ۲۲ زبان را به رسمیت شناخته است؛ موضوعی که به گفته او می‌تواند برای مدیریت تنوع زبانی در افغانستان قابل توجه باشد.

جهانی همچنین از آنچه عقب‌گرد پنج‌ساله افغانستان خوانده، انتقاد کرده و هشدار داده است که دامن‌زدن به تنش‌های زبانی و قومی، تنها به سود دشمنان تمام می‌شود. او کسانی را که به این اختلافات دامن می‌زنند، «نادان» توصیف کرده است.

اظهارات اخیر لطف‌الله حکیمی درباره «تنها ملی بودن زبان پشتو» در روزهای گذشته واکنش‌های گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی برانگیخته است. زبان و جایگاه آن در افغانستان از موضوعات حساس و دیرینه به شمار می‌رود و همواره با بحث تنوع قومی و فرهنگی در کشور پیوند داشته است.