مستند روایت زرقا یفتلی در کن جایزه گرفت؛ یک کارمندش هنوز زندانی است

در حالی که محدودیت‌های اداره طالبان بر آموزش دختران و فعالیت نهادهای مدنی ادامه دارد، فیلم مستند «آموزش امید در افغانستان: داستان زرقا» در رقابت «جوایز رسانه و تلویزیون کن» فرانسه جایزه «دلفین نقره‌ای» را به دست آورد؛ موفقیتی که بار دیگر توجه بیرونی را به مبارزه زنان افغانستان برای حفظ حق آموزش جلب کرده است.

به گزارش ایراف، این مستند در میان آثار برگزیده سال ۲۰۲۶ این رقابت قرار گرفته؛ رویدادی که هر سال تولیدات سازمانی، مستند، تلویزیونی و رسانه‌های آنلاین را ارزیابی می‌کند و از برنامه‌های شناخته‌شده حوزه رسانه در اروپا خوانده می‌شود.

این فیلم با همکاری شرکت تولیدی «پیوپل» و با حمایت «جایزه زاید برای برادری انسان‌ها» ساخته شده است؛ جایزه‌ای که به گفته منبع، زرقا یفتلی نیز در سال ۲۰۲۶ یکی از برندگان آن بوده است. محور اصلی مستند، روایت تلاش‌های یفتلی برای دفاع از حقوق زنان و کودکان و پشتیبانی از آموزش دختران در افغانستان است؛ فعالیت‌هایی که تحت فشار و تهدیدهای مرتبط با محدودیت‌های اداره طالبان ادامه یافته است.

زرقا یفتلی، فعال اجتماعی اهل بدخشان، سال‌ها در زمینه دسترسی دختران افغانستانی به آموزش کار کرده و اکنون در کانادا زندگی می‌کند. او از چهره‌های شناخته‌شده در دفاع از حقوق زنان است و بارها نسبت به سیاست‌های اداره طالبان در محدودسازی آموزش دختران هشدار داده است.

در کنار بازتاب بین‌المللی این مستند، پرونده همکاران یفتلی نیز از نمونه‌های فشار بر نهادهای مدنی خوانده می‌شود. بر اساس این گزارش، نیروهای اداره طالبان در ۳۱ اردیبهشت به دفتر «نهاد تحقیقاتی حقوق زنان و کودکان» در کابل ـ نهادی که یفتلی بنیان‌گذار آن است ـ یورش بردند، تجهیزات الکترونیکی کارمندان را ضبط کردند و دفتر را بستند.

منبع افزوده است که در ۲۷ تیر، شش کارمند این نهاد زمانی که برای گرفتن وسایل ضبط‌شده‌شان مراجعه کرده بودند، از سوی استخبارات اداره طالبان بازداشت شدند. پس از ۶۸ روز، پنج تن از آنان در ۳۱ شهریور آزاد شدند، اما عبدالمتین حکیمی، به گفته گزارش، همچنان در بازداشت اداره طالبان به سر می‌برد.

یفتلی پس از آزادی پنج همکارش گفته است که همسر، سه فرزند و خانواده حکیمی چشم‌به‌راه بازگشت او هستند و خواستار آزادی فوری و بدون قیدوشرط وی شده است. بر بنیاد گزارش‌ها، این افراد به دلیل فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی و تلاش برای دفاع از حقوق زنان و آموزش دختران بازداشت شده‌اند و اداره طالبان تا اکنون درباره علت بازداشت آنان توضیحی ارائه نکرده است.