هشدار سازمان جهانی بهداشت درباره مرگ مادران در افغانستان

سازمان جهانی بهداشت بار دیگر نسبت به وضعیت نگران‌کننده سلامت مادران در افغانستان هشدار داده و گفته است که با وجود بهبود نسبی خدمات صحی در سال‌های اخیر، زنان همچنان در دوران بارداری و زایمان با خطرهای جدی روبه‌رو اند. بر بنیاد آمار این سازمان، میزان مرگ‌ومیر مادران به ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده می‌رسد.

در اعلامیه این نهاد آمده است که پوشش مراقبت‌های پیش از ولادت از ۳۱ درصد به ۷۶ درصد افزایش یافته و حضور کارکنان صحی ماهر هنگام زایمان نیز از ۲۴ درصد به ۶۷ درصد رسیده است. با این حال، مرگ مادران همچنان در سطح بالا باقی مانده است. سازمان جهانی بهداشت افزوده که در افغانستان از هر ۱۰۰ هزار تولد زنده، ۵۲۱ مادر به دلیل عوارض قابل پیش‌گیری چون خون‌ریزی، فشار خون بلند، عفونت و زایمان دشوار جان می‌دهند.

این سازمان همچنین خاطرنشان کرده که مرگ‌ومیر کودکان از ۱۲۹ مورد در هر یک‌هزار تولد زنده در سال ۲۰۰۰ به ۵۶ مورد در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است؛ اما کاهش مشابه در بخش سلامت مادران به همان اندازه چشم‌گیر نبوده است.

شماری از داکتران در کشور تأکید می‌کنند که نبود دسترسی به‌موقع به مراکز صحی، کمبود امکانات در ساحات دوردست و انتقال دیرهنگام بیماران از سوی خانواده‌ها از عوامل اصلی افزایش مرگ‌ومیر مادران است.

متخصصان نسایی و ولادی باور دارند که افزایش کادرهای صحی زن و فراهم‌سازی زمینه کار برای آنان در ولسوالی‌ها می‌تواند نقش تعیین‌کننده در کاهش این آمار داشته باشد. یکی از داکتران، گفته است با وجود آن‌که دروازه‌های آموزش به‌روی دختران بسته شده، کارمندان صحی آموزش‌دیده‌ای وجود دارند که هنوز جذب کار نشده‌اند و می‌توانند در صورت اعزام به مناطق دوردست، از بروز عوارض خطرناک در میان مادران حامله جلوگیری کنند.

بسته ماندن مراکز آموزشی به‌روی دختران و محدودیت‌های گسترده اداره طالبان بر آموزش و کار زنان، نگرانی‌ها درباره آینده سیستم صحی کشور را افزایش داده است؛ زیرا تربیه نسل تازه‌ای از قابله‌ها و داکتران زن برای جامعه‌ای که دسترسی زنان به خدمات صحی وابسته به حضور کادر زن است، حیاتی پنداشته می‌شود.

وزارت صحت عامه اداره طالبان در واکنش به این گزارش چیزی نگفته است، هرچند پیش از این از برنامه‌هایی برای افزایش کارکنان صحی و ایجاد ساختارهای جدید به هدف کاهش مرگ‌ومیر مادران خبر داده بود.