گزارش: سهم غرب از تعاملات دیپلماتیک با افغانستان کاهش یافته است

گزارشی تازه نشان می‌دهد که سهم کشورهای غربی از تعاملات دیپلماتیک با افغانستان در پنج سال گذشته به‌گونه چشمگیر کاهش یافته و این روند پس از گسترش محدودیت‌های اداره طالبان بر زنان و دختران شدت گرفته است. بر بنیاد این گزارش، هم‌زمان ایران، چین، ترکیه، قطر و شماری از کشورهای آسیای مرکزی به طرف‌های اصلی تعامل با کابل بدل شده‌اند.

آرون زیلین، پژوهشگر ارشد مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، در گزارشی نوشته است که اداره طالبان از ۱۵ آگست ۲۰۲۱ تا ۱۵ آگست ۲۰۲۶ دست‌کم ۳ هزار و ۶۵۱ تعامل دیپلماتیک با ۱۰۳ کشور و نهاد داشته است. به نوشته او، شمار این تعاملات از ۳۸۷ مورد در سال نخست به ۹۵۲ مورد در سال سوم رسید و در سال پنجم نیز ۸۴۴ مورد ثبت شده است.

بر اساس این گزارش، ایران با ۴۹۴ تعامل در صدر طرف‌های دیپلماتیک اداره طالبان قرار دارد. پس از آن چین با ۴۳۲، ترکیه با ۳۹۴، قطر با ۳۴۷ و ازبکستان با ۳۱۶ تعامل جای گرفته‌اند.

در مقابل، سهم کشورهای غربی از مجموع تعاملات دیپلماتیک با کابل از حدود ۱۶ درصد در سال نخست به ۵ درصد در سال پنجم کاهش یافته است. گزارش می‌گوید این افت به‌ویژه پس از وضع محدودیت‌های گسترده اداره طالبان علیه زنان و دختران پررنگ‌تر شده است.

در بخش دیگر این گزارش آمده است که روابط اداره طالبان با کشورهای منطقه از دیدارهای موردی به سازوکارهای رسمی‌تر حرکت کرده است. ایجاد کارگروه‌ها، کمیسیون‌های مشترک و شوراهای اقتصادی، از نمونه‌های این روند عنوان شده است.

هم‌زمان، روابط اداره طالبان با پاکستان نیز کاهش یافته است. بر بنیاد گزارش، تعاملات دو طرف در پی افزایش اختلافات امنیتی از ۸۶ مورد در سال چهارم به ۳۳ مورد در سال پنجم رسیده است.

گزارش همچنین می‌افزاید که روسیه در جون ۲۰۲۵ اداره طالبان را به‌گونه رسمی به رسمیت شناخت و تا اکنون تنها کشوری است که چنین اقدامی کرده است. در عین حال، شماری از کشورهای منطقه و خلیج فارس بدون به‌رسمیت‌شناختن رسمی، دیپلمات‌های اداره طالبان را پذیرفته و روابط سیاسی و اقتصادی خود با کابل را توسعه داده‌اند.

در بخش اقتصادی، از پروژه خط لوله تاپی، سرمایه‌گذاری‌های امارات متحده عربی، مشارکت شرکت DP World در گذرگاه‌های مرزی و تعهد قزاقستان برای سرمایه‌گذاری در بخش راه‌آهن به‌عنوان نشانه‌های افزایش همکاری‌های منطقه‌ای یاد شده است. با این همه، گزارش تصریح می‌کند که اداره طالبان همچنان با مشکلات جدی اقتصادی روبه‌رو است و به سرمایه‌گذاری خارجی نیاز دارد.

در همین چارچوب، امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه اداره طالبان، از امریکا خواسته است در بخش‌هایی مانند معادن، سدها و جاده‌ها سرمایه‌گذاری کند؛ اما با بازگشت نیروهای امریکایی به افغانستان مخالفت کرده است. مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک یک نهاد پژوهشی مستقر در ایالات متحده است که تحولات خاورمیانه و منطقه را دنبال می‌کند.