ازبکستان سهم خود را در بازار آرد افغانستان افزایش داد

ازبکستان در سال ۲۰۲۵ جایگاه خود را در بازار آرد افغانستان تقویت کرده و رقابت با تأمین‌کنندگان سنتی، از جمله قزاقستان و روسیه، را افزایش داده است. این موضوع را یوگنی گان، رییس هیأت مؤسسان اتحادیه پروسس‌کنندگان غله قزاقستان، مطرح کرده است.

به گفته گان، ازبکستان در سال گذشته نزدیک به ۱.۶ میلیون تُن آرد به ارزش ۴۴۱.۷ میلیون دالر صادر کرده که ۹۹.۹ درصد آن به افغانستان فرستاده شده است. این آمار نشان می‌دهد افغانستان مقصد اصلی صادرات آرد ازبکستان بوده است.

در همین مدت، صادرات آرد قزاقستان به افغانستان حدود ۲۰۰ هزار تُن کاهش یافته است. گان گفته است که تولیدکنندگان ازبک با بهره‌گیری از هزینه‌های پایین‌تر انتقال و نبود تعرفه‌های ترانزیتی در مسیرهای مرتبط، توانسته‌اند آرد را با قیمت رقابتی‌تری در بازار افغانستان عرضه کنند.

با این حال، تغییر الگوی تجارت منطقه‌ای وضعیت متفاوتی را در صنعت غله آسیای میانه ایجاد کرده است. ازبکستان بخش مهم گندم مورد نیاز خود را از قزاقستان خریداری می‌کند، آن را در آسیاب‌های داخلی پروسس کرده و سپس به افغانستان صادر می‌کند.

به این ترتیب، قزاقستان همچنان مواد خام مورد نیاز همسایه‌اش را تأمین می‌کند؛ اما پروسس‌کنندگان آرد این کشور در یکی از بازارهای مهم صادراتی خود با رقابت فزاینده تولیدکنندگان ازبک روبه‌رو شده‌اند. صادرکنندگان آرد روسیه نیز برای حفظ جایگاه‌شان در بازار افغانستان با فشار رقابتی بیشتری مواجه شده‌اند و به دنبال بازارهای بدیل، از جمله چین، هستند.

این روند نشان می‌دهد که هزینه انتقال، ظرفیت پروسس داخلی و دسترسی به مسیرهای تجاری مؤثر، بر جایگاه کشورهای آسیای میانه در بازارهای منطقه‌ای اثر مستقیم دارد. برای افغانستان نیز این آمار وابستگی گسترده بازار آرد به تأمین‌کنندگان منطقه‌ای و نقش رو به افزایش ازبکستان در پاسخ‌گویی به این نیاز را برجسته می‌کند.

با این حال، آمارهای ارائه‌شده روشن نمی‌کند که تغییر تأمین‌کنندگان چه اثری بر قیمت آرد در افغانستان گذاشته یا آیا هزینه خرید برای مصرف‌کنندگان کاهش یافته است.