تغییر رویکرد آمریکا به تعامل محدود با اداره طالبان

نشریه «دیپلمات» گزارش داده است که سیاست آمریکا پس از خروج نیروهایش از افغانستان در سال ۲۰۲۱، از فشارهای سیاسی و حقوق بشری گسترده بر اداره طالبان به سمت «تعامل گزینشی» در موضوعات مشخص تغییر کرده است؛ رویکردی که به باور این نشریه، جایگاه افغانستان را در اولویت‌های سیاست خارجی واشنگتن به‌طور چشمگیر کاهش داده است.

بر اساس این گزارش، ایالات متحده همچنان اداره طالبان را به‌عنوان حکومت مشروع افغانستان به رسمیت نشناخته و بر تشکیل دولت فراگیر و رعایت حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان و اقلیت‌ها، تأکید می‌کند. با این حال، پس از بسته شدن سفارت آمریکا در کابل در ۳۱ آگست ۲۰۲۱، «واحد امور افغانستان» در قطر به مرکز تماس‌های دیپلماتیک واشنگتن تبدیل شده و دو طرف در موضوعاتی چون مبارزه با تروریزم، تبادل زندانیان و خروج شهروندان آمریکایی گفتگوهایی داشته‌اند.

گریگوری لوگرفو، هماهنگ‌کننده مبارزه با تروریزم وزارت خارجه آمریکا، گفته است که واشنگتن تنها زمانی با اداره طالبان تماس می‌گیرد که این تعامل در راستای منافع امنیتی مشخص آمریکا باشد. با این وجود، دیپلمات تأکید می‌کند که حتی همین تماس‌های محدود نیز برای اداره طالبان اهمیت سیاسی دارد، زیرا هرگونه مذاکره با مقام‌های خارجی می‌تواند به تقویت موقعیت آن به‌عنوان حاکم بالفعل افغانستان کمک کند.

این گزارش همچنین از تغییرات در سیاست کمک‌های خارجی و مهاجرتی آمریکا خبر داده است. به نوشته دیپلمات، دولت بایدن پس از اکتوبر ۲۰۲۱ بیش از ۳.۸ میلیارد دالر کمک‌های بشردوستانه و توسعه‌ای به افغانستان اختصاص داد، اما دولت ترامپ از سال ۲۰۲۵ بخش عمده این کمک‌ها را متوقف کرده است. افزون بر این، برنامه‌های اسکان مجدد افغانستانی‌هایی که با نیروهای آمریکایی همکاری کرده بودند، متوقف شده و روند بررسی ویزاهای ویژه مهاجرتی نیز به حالت تعلیق درآمده است؛ اقدامی که سرنوشت هزاران متقاضی را در ابهام قرار داده است.

دیپلمات مذاکرات تبادل زندانیان را یکی از معدود کانال‌های باقی‌مانده میان دو طرف دانسته و نوشته است که هرچند واشنگتن در برخی موارد این روند را «دیپلماسی گروگان‌گیری» توصیف می‌کند، اداره طالبان از این گفتگوها برای نمایش کنترل خود بر کشور و تعامل مستقیم با قدرت‌های خارجی بهره می‌برد.

این نشریه همچنین یادآور شده است که با وجود تأکید اولیه آمریکا بر حقوق زنان هنگام حمله به افغانستان در سال ۲۰۰۱، این موضوع در مذاکرات دوحه میان آمریکا و طالبان در سال ۲۰۲۰ جایگاه برجسته‌ای نداشت. به باور دیپلمات، اداره طالبان در حالی توانسته کنترل خود بر افغانستان را حفظ کند که بدون پذیرش خواسته‌های اصلی جامعه جهانی، روابط خود را با کشورهایی مانند روسیه و هند نیز گسترش داده است.