۳۳۶ بازداشت خودسرانه توسط امر به معروف

هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) در گزارش سه‌ماهه تازه خود اعلام کرده است که مأموران امر به معروف اداره طالبان تنها در سه ماه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی دست‌کم ۳۳۶ تن را به‌گونه خودسرانه بازداشت و در ۵۹ مورد با زنان و مردان بدرفتاری کرده‌اند.

این گزارش که روز سه‌شنبه نشر شد، دوره زمانی اول جنوری تا پایان مارچ ۲۰۲۶ را در بر می‌گیرد. بر بنیاد یافته‌های یوناما، بسیاری از این بازداشت‌ها به دلیل نوع پوشش، کوتاه کردن ریش به سبک موسوم به غربی، یا پخش و شنیدن موسیقی صورت گرفته است؛ مواردی که از نگاه نهادهای حقوق بشری در حوزه آزادی‌های فردی شهروندان قرار می‌گیرد.

یوناما همچنان از تشدید محدودیت‌ها بر رفت‌وآمد زنان در برخی ولایت‌ها، از جمله هرات، خبر داده است. طبق این گزارش، مأموران امر به معروف در هرات به زنان دستور داده‌اند در صورت نداشتن برقع (چادری) از وسایط ترانسپورت عمومی پیاده شوند؛ اقدامی که نگرانی‌ها درباره محدودسازی بیشتر حضور اجتماعی زنان را افزایش داده است.

در بخش دیگر گزارش آمده است که در ولایت‌های ارزگان، پکتیا و قندهار به مراکز صحی هدایت داده شده تا از تداوی زنانی که بدون «محرم» مراجعه می‌کنند، خودداری کنند. همچنین کارمندان صحی زن مکلف ساخته شده‌اند هنگام رفت‌وآمد محرم همراه داشته باشند؛ موضوعی که می‌تواند دسترسی زنان به خدمات صحی را با چالش جدی روبه‌رو سازد.

بر بنیاد مستندسازی یوناما، در ولایت‌های غزنی و ارزگان به دکانداران دستور داده شده از فروش اجناس به زنانی که بدون محرم هستند یا حجاب مورد نظر اداره طالبان را رعایت نکرده‌اند، خودداری کنند. در یک مورد، یک دکاندار به دلیل فروش کالا به زن بدون محرم، برای یک شب بازداشت شده است.

همچنین در قندهار به راهنمایان معاملات هدایت داده شده که به زنان بدون محرم خانه یا جایداد به کرایه ندهند. این اقدامات، به باور ناظران، دامنه محدودیت‌ها بر زندگی روزمره زنان را گسترده‌تر ساخته و پرسش‌هایی جدی درباره رعایت حقوق اساسی شهروندان زیر اداره طالبان مطرح می‌کند.