واکنش‌ها به طرح ۲۰ درصدی ترامپ در تنگه هرمز

وبسایت امریکایی «whowhatwhy» از طرح تازه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، برای دریافت ۲۰ درصد عوارض از کشتی‌های عبوری تنگه هرمز به‌شدت انتقاد کرده و آن را اقدامی خلاف اصول پذیرفته‌شده بین‌المللی توصیف کرده است. بر بنیاد این گزارش، ترامپ پیشنهاد داده که امریکا در بدل «تأمین امنیت» این آبراه راهبردی، سهمی از تمامی محموله‌های عبوری دریافت کند.

ترامپ اعلام کرده است که ایالات متحده به عنوان «نگهبان تنگه هرمز» عمل خواهد کرد و در برابر هزینه‌های تأمین امنیت این ساحه «ناپایدار»، ۲۰ درصد از کل محموله‌های انتقال‌یافته را به عنوان بازپرداخت دریافت می‌کند. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان به‌شمار می‌رود و بخش قابل توجهی از نفت جهانی از آن عبور می‌کند.

به نوشته این وبسایت، در صورت عملی‌شدن این طرح، تنها از رهگذر انتقال نفت روزانه حدود ۳۰۰ میلیون دالر عاید نصیب امریکا خواهد شد؛ هزینه‌ای که در نهایت بر دوش مصرف‌کنندگان در کشورهای مختلف گذاشته می‌شود. نویسنده هشدار داده است که چنین تصمیمی می‌تواند پیامدهای گسترده بر تجارت جهانی داشته باشد.

در گزارش همچنان آمده است که بر اساس قواعد حاکم بر آبراه‌های بین‌المللی، هیچ کشوری اجازه ندارد از کشتی‌های عبوری در گذرگاه‌های بین‌المللی عوارض دریافت کند. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا، ماه گذشته تأکید کرده بود که در آبراه‌های بین‌المللی، اخذ عوارض مجاز نیست و این اصل باید رعایت شود.

منتقدان باور دارند که اجرای این پیشنهاد نه تنها با کنوانسیون‌های بین‌المللی در مورد حقوق دریاها در تضاد قرار می‌گیرد، بلکه مستلزم حضور دوامدار و پرهزینه نظامی امریکا در منطقه خواهد بود؛ حضوری که می‌تواند تنش‌ها را افزایش دهد. با این حال، برخی ناظران احتمال می‌دهند که این طرح نیز مانند شماری از پیشنهادهای بحث‌برانگیز پیشین ترامپ، به مرحله اجرا نرسد.

تنگه هرمز در میان ایران و عمان موقعیت دارد و از دهه‌ها بدین‌سو به عنوان یکی از حساس‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان شناخته می‌شود. هرگونه تغییر در وضعیت حقوقی یا امنیتی این گذرگاه، بازتاب گسترده در بازارهای جهانی خواهد داشت.