سازمان ملل خواستار محوریت حقوق زنان در تعامل با اداره طالبان شد

فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، گفته است که جامعه جهانی باید حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان و دختران، را در محور هرگونه تعامل با اداره طالبان قرار دهد؛ در حالی که محدودیت‌های گسترده بر زنان در افغانستان ادامه دارد.

او روز دوشنبه در نشستی درباره وضعیت زنان و دختران افغانستان در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل گفت که بیش از ۲۰۰ فرمان و دستور علیه زنان و دختران صادر شده و نمی‌توان نیمی از جمعیت یک کشور را با مجموعه‌ای از محدودیت‌ها سرکوب کرد.

تورک با تأکید بر به‌کارگیری اصطلاح «آپارتاید جنسیتی» درباره وضعیت زنان در افغانستان گفت باید آنچه در این کشور بر زنان می‌گذرد، به‌گونه روشن و با نام مشخص بیان شود. به گفته او، این فرمان‌ها سلطه و انقیاد زنان و دختران را عادی‌سازی کرده و پیامدهای گسترده‌ای برای جامعه افغانستان داشته است.

کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل افزود که گفت‌وگو با افغانستان نباید فقط به موضوعاتی چون بازگشت پناهجویان، کمک‌های بشردوستانه یا عادی‌سازی روابط محدود بماند. او تأکید کرد که حقوق بشری زنان و دختران باید بخش جدایی‌ناپذیر این تعاملات باشد.

تورک در بخش دیگری از سخنانش، پاسخ‌گو ساختن عاملان نقض حقوق بشر در افغانستان را از موضوعات اساسی خواند. او با اشاره به قرارهای بازداشت صادرشده از سوی دیوان کیفری بین‌المللی علیه رهبر اداره طالبان و رئیس دادگاه عالی این اداره، گفت این دادگاه یکی از ابزارهای موجود برای رسیدگی به چنین موارد است.

او همچنین نسبت به تضعیف نظام عدالت کیفری بین‌المللی ابراز نگرانی کرد و گفت افرادی که علیه آنان قرار بازداشت صادر شده است، باید بازداشت و به عدالت سپرده شوند. به گفته او، ادامه بی‌پاسخ‌ماندن این موارد، جامعه جهانی را در مسیری خطرناک قرار می‌دهد.

کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل بر ادامه نظارت، مستندسازی و حفظ شواهد نقض حقوق بشر در افغانستان نیز تأکید کرد. او گفت این اسناد باید برای هر سازوکار پاسخ‌گویی احتمالی در آینده حفظ شود.

تورک وضعیت زنان در افغانستان را بخشی از یک روند گسترده‌تر جهانی دانست و گفت عقب‌گرد جنسیتی تنها به افغانستان محدود نیست. او افزود که افغانستان به نمادی از تلاش‌های سازمان‌یافته برای عقب‌راندن دستاوردهای جنبش حقوق زنان و دختران بدل شده است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که سازمان ملل در هفته‌های اخیر بارها درباره ادامه محدودیت‌های اداره طالبان بر زنان و دختران هشدار داده است. همزمان با پنجمین سالگرد ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از دوره ابتدایی، نهادهای سازمان ملل از پیامدهای دوام این محدودیت‌ها بر نسل تازه دختران افغانستان ابراز نگرانی کرده‌اند؛ هرچند مقام‌های اداره طالبان همواره این انتقادها را رد کرده و مدعی شده‌اند که حقوق زنان در چارچوب قوانین و ارزش‌های مورد نظرشان تأمین است.