تغییر دین از اسلام به اسلام!

  • انتشار: ۲۵ عقرب ۱۴۰۵
  • سرویس: تیتر 1دیدگاه
  • شناسه مطلب: 286177

انتشار ویدیوی تغییر مذهب یک جوان شیعه به مذهب اهل سنت در کابل، آن‌هم با تکرار شهادتین در حضور علمای وابسته به طالبان، هم‌زمان با بازداشت دو روحانی سرشناس شیعه در هرات به‌دنبال برگزاری مراسم عزاداری حضرت فاطمه زهرا(س)، را نمی‌توان دو رویداد جدا از هم دانست.

طالبان پیش از این با کنارگذاشتن فقه جعفری از ساختار رسمی حقوقی، محدودسازی مراسم مذهبی، به‌ویژه عزاداری محرم، فشار بر مراکز دینی همچون مصادره حوزه علمیه خاتم‌النبیین و بازداشت روحانیان شیعه، جهت‌گیری خود را آشکار کرده‌اند؛ اما اکنون نشانه‌هایی از عبور این سیاست از محدودسازی مناسک به مداخله مستقیم در هویت مذهبی شیعیان افغانستان دیده می‌شود.

تغییر آزادانه مذهب، حق هر انسان است؛ اما نمایش تغییر مذهب یک مسلمان با تکرار شهادتین، حامل پیامی فراتر از یک انتخاب شخصی است. چنین نمایشی این پرسش جدی را مطرح می‌کند که آیا از منظر طالبان، تشیع مذهبی اسلامی و برخوردار از مشروعیت است یا مذهبی نیازمند تصحیح و حتی خارج از دایره اسلام تلقی می‌شود؟

عادی‌سازی چنین اقداماتی می‌تواند زمینه‌ساز فشار سازمان‌یافته برای تغییر مذهب، گسترش تکفیرگرایی و فرسایش همزیستی تاریخی پیروان دو مذهب حنفی و شیعه در کشور شود و شکاف‌های عمیق و ماندگار اجتماعی ایجاد کند.

با توجه به مجموعه اقدامات طالبان، این نگرانی جدی‌تر شده است که مصادره مجتمع‌های خاتم‌النبیین و خاتم‌الانبیا، نه اقداماتی پراکنده، بلکه بخشی از روندی هدفمند برای هویت‌زدایی از شیعیان باشد. بنابراین، اگر طالبان در اقدامات بعدی، صادقیه هرات یا سایر مراکز مذهبی شیعیان در کابل و دیگر شهرها را نیز هدف مصادره قرار دهند، چندان موجب بهت و تعجب نخواهد بود.

این رویکرد طالبان در شرایطی دنبال می‌شود که یکی از مهم‌ترین خطوط تقابل سیاسی و ایدئولوژیک در منطقه، میان جریان‌های مقاومت و قدرت‌های مدعی سلطه جهانی شکل گرفته و بخش مهمی از نیروهای شیعی در صف مقابله با این سلطه‌طلبی قرار دارند.

در چنین معادله‌ای، طالبان و هر جریان دیگری که به‌جای مقابله با سلطه‌طلبی خارجی، ظرفیت اجتماعی و مذهبی شیعیان را هدف قرار می‌دهند، عملاً به تضعیف بخشی از جبهه مقاومت و تقویت موقعیت قدرت‌های سلطه‌گر کمک می‌کنند؛ حتی اگر خود را مخالف آمریکا و قدرت‌های غربی معرفی کنند.

ملاک قضاوت در این تقابل، نه شعارهای ضد آمریکایی، بلکه پیامد عملی سیاست‌هاست.

نمی‌توان مدعی مخالفت با آمریکا بود و هم‌زمان از آمریکایی ها برای سرمایه‌گذاری و بازگشایی سفارتخانه دعوت کرد و در عین حال با تضعیف جریان‌های مقاومت و دامن‌زدن به شکاف‌های مذهبی، در مسیری حرکت کرد که نتایج آن به سود همان قدرت‌های سلطه‌گر تمام می‌شود.

با این همه، طالبان با اعمال فشار بر شیعیان، نه می‌توانند آنان را از شیعه‌بودن منصرف کنند و نه خواهند توانست حضور تاریخی آنان را از جغرافیای افغانستان حذف کنند.

تشیعی که قرن‌ها فشار و سرکوب حکومت‌های اموی و عباسی و دیگر قدرت‌های تاریخی را پشت سر گذاشته و از دل آن تجربه‌ها، فقه و کلام پویای شیعی و گفتمان بزرگ عدالت‌خواهی را به جهان امروز رسانده است، در افغانستان نیز قادر خواهد بود هویت و موجودیت خود را حفظ کند و با پیوند به جریان‌های مقاومت و عدالت‌خواهی، به یکی از ظرفیت‌های پایدار مقابله با نظام سلطه تبدیل شود.

سید احمد موسوی مبلغ

نظرات(۰ دیدگاه)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *