فارن پالیسی: توافق طالبان و روسیه پاکستان را نگران کرد

مجله فارن پالیسی در تحلیلی تازه هشدار داده است که توافق «نظامی-فنی» میان اداره طالبان و روسیه، نگرانی‌های جدی در پاکستان ایجاد کرده و احتمال تشدید تنش‌ها میان دو طرف را افزایش می‌دهد. به نوشته این مجله، اسلام‌آباد بیم آن دارد که طالبان از این همکاری برای تقویت توانایی‌های نظامی خود در درگیری‌های احتمالی آینده استفاده کنند.

این مقاله را مایکل کوگلمن، نویسنده بخش «خلاصه آسیای جنوبی» و عضو ارشد شورای آتلانتیک، نگاشته است. او تأکید کرده که هرچند جزئیات کامل توافق منتشر نشده، اما ضمیر کابلوف، نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان، پیش‌تر گفته بود که این توافق عمدتاً بر ترمیم و نگهداری تجهیزات ساخت روسیه در افغانستان تمرکز دارد.

با وجود این توضیح، تحلیل فارن پالیسی نشان می‌دهد که ریشه نگرانی پاکستان بیشتر به روابط نزدیک طالبان با تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) بازمی‌گردد. به باور نویسنده، اداره طالبان انگیزه قوی برای برآورده ساختن خواست اصلی اسلام‌آباد، یعنی مهار تی‌تی‌پی، از خود نشان نداده است. تجربه گذشته نیز نشان می‌دهد که طالبان در برابر فشارهای خارجی، از جمله در زمان حضور نظامی امریکا، حاضر نشدند روابط خود با متحدان‌شان را قطع کنند.

در این تحلیل آمده است که اقدام جدی علیه تی‌تی‌پی می‌تواند برای طالبان هزینه داخلی داشته باشد؛ از جمله احتمال بروز نارضایتی‌های درون‌گروهی یا پیوستن برخی عناصر به شاخه خراسان داعش. همین ملاحظات، به گفته نویسنده، سبب شده است که چندین دور گفتگو با میانجیگری بین‌المللی، با وجود دستیابی به آتش‌بس‌های موقت، به تعهد رسمی و پایدار طالبان برای مهار این گروه منجر نشود.

از جمله این تلاش‌ها، مذاکراتی بود که در ماه اپریل با میانجیگری چین در شهر ارومچی برگزار شد. چین به دلیل سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی خود در افغانستان، نفوذ قابل توجهی بر اداره طالبان دارد، اما این نفوذ تاکنون به تغییر ملموس در رویکرد امنیتی طالبان در قبال تی‌تی‌پی منجر نشده است.

نویسنده همچنین به تحولات منطقه‌ای اشاره کرده و نقش تنش‌های مرتبط با ایران را یکی از عوامل اثرگذار بر وضعیت موجود دانسته است. به گفته او، پاکستان که در موضوعات منطقه‌ای مرتبط با ایران نقش میانجی‌گرانه دارد، تمایلی ندارد در مقطع حساس گفتگوهای امریکا و ایران با بحران تازه‌ای در مرز افغانستان روبه‌رو شود. طالبان نیز با توجه به مرز مشترک افغانستان با ایران، علاقه‌مند نیستند هم‌زمان با چالش‌های منطقه‌ای، وارد تنش گسترده دیگری شوند.

این تحلیل در حالی منتشر شده که یعقوب مجاهد، وزیر دفاع اداره طالبان، اخیراً در سفر به مسکو توافق یادشده را امضا کرد. او پس از بازگشت به کابل گفت این توافق بر بازسازی و ترمیم تجهیزات نظامی روسی متمرکز است، اما هم‌زمان هشدار داد که پاکستان پیش‌تر «با جرئت» حملات هوایی در خاک افغانستان انجام داده و پس از این چنین اقدامی تکرار نخواهد شد؛ اظهاراتی که می‌تواند بر حساسیت‌های امنیتی میان دو طرف بیفزاید.