هشدار بهسودی درباره «انفجار اجتماعی» زیر فشار طالبان

واعظ‌زاده بهسودی، از مراجع تقلید شیعیان افغانستان، اعلام کرد که در نزدیک به پنج سال گذشته فشارهای مذهبی اداره طالبان بر پیروان فقه جعفری به‌گونه پیوسته افزایش یافته و این وضعیت می‌تواند پیامدهای خطرناک اجتماعی در پی داشته باشد. او در خطبه نماز عید قربان گفت مراجعه‌کنندگان بسیاری با چشمان اشک‌بار نزد علما می‌آیند و از محدودیت‌ها و فشارهای تحمیل‌شده شکایت می‌کنند.

به گفته او، این فشارها نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه روز‌به‌روز گسترده‌تر شده و باعث فاصله گرفتن مردم از اداره طالبان و افزایش نارضایتی عمومی شده است. این مرجع تقلید هشدار داد که ادامه چنین برخوردهایی زمینه کینه، شکاف و دشمنی را در جامعه تقویت می‌کند و در صورت تداوم، احتمال «انفجار اجتماعی» وجود دارد.

واعظ‌زاده بهسودی اداره طالبان را متهم کرد که در برخی دانشگاه‌ها دانشجویان شیعه را تحت فشار قرار می‌دهند تا یا مذهب حنفی را بپذیرند یا ترک تحصیل کنند. او همچنین گفت در مواردی حرمت علما حفظ نشده و از شماری از عالمان برجسته تعهد گرفته شده که عقد موقت برگزار نکنند؛ در حالی‌که پیروان فقه جعفری خود را مکلف به اجرای احکام مذهبی‌شان می‌دانند.

او تأکید کرد که مذهب برای مردم «خط قرمز» است و با زور و اجبار قابل تغییر نیست. به گفته وی، سیاست فشار مذهبی نه‌تنها نتیجه‌ای در پی ندارد، بلکه فاصله‌ها را عمیق‌تر می‌سازد. او در سخنانی انتقادی پرسید اگر کسی نماز تراویح را منع کند، واکنش طالبان چه خواهد بود.

این عالم دینی همچنین گفت که روحانیون شیعه طی حدود دو سال گذشته نامه‌ای ۲۰۰ صفحه‌ای به رهبر اداره طالبان فرستاده‌اند، اما تاکنون پاسخی دریافت نکرده‌اند و موفق به دیدار با مقام‌های ارشد این اداره نشده‌اند. او افزود در حالی‌که از آنان خواسته می‌شود در رسانه‌ها سخن نگویند، هیچ مجرای رسمی برای طرح نگرانی‌هایشان فراهم نشده است.

به گفته واعظ‌زاده بهسودی، جمع‌آوری اسلحه از مردم نیز به ابزار فشار تبدیل شده است. او توضیح داد که در مرحله نخست، سلاح‌های دولتی و سپس اسلحه‌های شخصی مردم جمع‌آوری شد و اکنون در مرحله سوم، برخی افراد پایین‌رتبه از مردم در بدل اسلحه پول مطالبه می‌کنند؛ اقدامی که او آن را خلاف دستور رهبر طالبان عنوان کرد.

او اعلام کرد که عالمان شیعه دیگر به اداره طالبان مشوره نخواهند داد و این سخنان را «آخرین درخواست» خود خواند. به گفته او، طی سال‌های گذشته بارها نصیحت و خیرخواهی شده، اما پاسخی دریافت نشده است.

واعظ‌زاده بهسودی در بخش دیگری از سخنانش به تنش‌ها در ساحات مرکزی و موضوع کوچی‌ها پرداخت و گفت این مسئله که ریشه تاریخی دارد، همچنان حل‌نشده باقی مانده است. او یادآور شد که سال گذشته در درگیری میان کوچی‌ها و ده‌نشین‌ها شماری از افراد بی‌گناه جان باختند.

وی از اداره طالبان خواست توافقنامه سه سال پیش میان نمایندگان کوچی‌ها و ده‌نشین‌ها با حضور مقام‌های محلی غزنی را عملی سازد؛ توافقی که بر اساس آن کوچی‌های مسلح نباید وارد مناطق مسکونی شوند. او همچنین خواستار پرداخت دیه یا اجرای قصاص برای قربانیان درگیری‌های سال گذشته شد.