شرط تازه طالبان برای وکلا؛ «نمایندگی از وزارت عدلیه»

عبدالکریم حیدر، معین مسلکی وزارت عدلیه اداره طالبان، اعلام کرده است که وکلای مدافع پس از دریافت جواز وکالت باید در راستای منافع این وزارت و اداره طالبان فعالیت کنند و «نمایندگی شایسته» از آن داشته باشند. این اظهارات همزمان با اعلام برگزاری امتحان ورودی برای توزیع جواز وکالت مطرح شده است.

وزارت عدلیه اداره طالبان روز سه‌شنبه ۱۵ ثور با نشر اعلامیه‌ای از برگزاری این امتحان خبر داد. به گفته معین مسلکی این وزارت، با وجود فعالیت محاکم طالبان در ولسوالی‌ها، کمبود وکلای مدافع در این ساحات محسوس است و هدف از برگزاری امتحان، گسترش حضور وکلا در مناطق دوردست عنوان شده است.

با این حال، تأکید بر «نمایندگی از وزارت عدلیه و نظام طالبان» واکنش‌های انتقادی در پی داشته است. کارشناسان حقوقی هشدار می‌دهند که وابسته‌سازی وکیل مدافع به اداره طالبان، اصل استقلال حرفه‌ای را تضعیف می‌کند؛ اصلی که در نظام‌های حقوقی به‌عنوان ستون اساسی دادرسی عادلانه شناخته می‌شود.

به باور این کارشناسان، اگر وکیل مکلف به دفاع از منافع اداره طالبان باشد، نقش او از مدافع حقوق موکل به نماینده ساختار حاکم تغییر می‌کند و شهروندان عملاً از دسترسی به وکیل مستقل محروم می‌شوند. این نگرانی در حالی مطرح می‌شود که دادگاه‌های اداره طالبان هر هفته شماری از شهروندان را در ولایات مختلف به اتهام‌های گوناگون شلاق زده یا به حبس محکوم می‌کنند؛ افرادی که گزارش شده در بسیاری موارد به وکیل مستقل دسترسی ندارند.

منتقدان می‌گویند در چنین شرایطی، برگزاری امتحان و توزیع جواز وکالت بدون تضمین استقلال وکلا، نه‌تنها کمبود خدمات حقوقی را حل نمی‌کند، بلکه می‌تواند فاصله میان شهروندان و عدالت بی‌طرفانه را بیشتر سازد.