چهار سفر به دهلی‌نو؛ روابط اداره طالبان و هند گسترش یافت

در ۹ ماه گذشته، چهار عضو کابینه اداره طالبان به هند سفر کرده‌اند؛ روندی که هم‌زمان با افزایش تنش‌های سیاسی و نظامی میان کابل و اسلام‌آباد شدت گرفته است. تازه‌ترین مورد، سفر عطاالله عمری، وزیر زراعت، آبیاری و مالداری اداره طالبان، در رأس یک هیئت بلندپایه به دهلی‌نو است؛ سفری که نشان‌دهنده تحرک تازه در روابط دو طرف ارزیابی می‌شود.

پیش از او نیز امیرخان متقی، وزیر خارجه، نورجلال جلالی، وزیر صحت عامه و نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت اداره طالبان به هند رفته بودند. تداوم این رفت‌وآمدها بیانگر آن است که دهلی‌نو و اداره طالبان در ماه‌های اخیر وارد مرحله جدیدی از تعامل شده‌اند؛ مرحله‌ای که در بستر رقابت‌های منطقه‌ای معنا پیدا می‌کند.

عطاالله عمری در دیدارهایش در هند بر گسترش همکاری‌های دوجانبه تأکید کرده و گفته است: «در همین عرصه به کمک شما، به کمک حکومت دوست قدیمی و عزیز ما هندوستان و تجاران مخلص آن که در تاریخ با ما شانه‌به‌شانه پیش رفته‌اند، نیاز داریم.» این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که اداره طالبان همچنان از سوی هیچ کشوری به رسمیت شناخته نشده و برای کاهش انزوای سیاسی خود به دنبال گسترش روابط منطقه‌ای است.

افزایش تماس‌های دیپلماتیک میان کابل و دهلی‌نو در شرایطی صورت می‌گیرد که روابط اداره طالبان با پاکستان طی ماه‌های گذشته به‌شدت تیره بوده است. پاکستان چندین بار ساحات مرزی افغانستان، از جمله کابل و برخی ولایت‌های شرقی را هدف حملات هوایی قرار داده است.

در تازه‌ترین مورد، حدود دو هفته پیش پس از حملات هوایی پاکستان به پکتیا، پکتیکا و کنر، هند این اقدام را نکوهش کرد و اعلام داشت که «از تمامیت ارضی و حاکمیت ملی افغانستان قاطعانه» حمایت می‌کند. پاکستان در واکنش، اظهارات دهلی‌نو را «بی‌بنیاد و مضحک» خواند.

در همین حال، آصف علی درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان برای افغانستان، هشدار داده است که اگر گسترش روابط اداره طالبان با هند به زیان منافع اسلام‌آباد باشد، از خطوط سرخ پاکستان عبور خواهد کرد. او گفته است طالبان باید مشخص کنند که آیا به دنبال روابط متوازن منطقه‌ای و رسیدگی به نگرانی‌های امنیتی پاکستان هستند یا می‌خواهند افغانستان به صحنه رقابت هند و پاکستان تبدیل شود.

هند که در گذشته طالبان را هراس‌افکن می‌خواند و نرندرا مودی، نخست‌وزیر این کشور، میان طالبان «خوب» و «بد» تفاوتی قائل نبود، اکنون سطح تماس‌های خود با اداره طالبان را به‌طور محسوسی افزایش داده است. وزارت خارجه هند نیز روز یکشنبه از کمک‌های تازه دهلی‌نو برای رسیدگی به مهاجران افغانستانی اخراج‌شده از پاکستان خبر داد؛ اقدامی که هم‌زمان با تشدید بازداشت و اخراج مهاجران افغانستانی از سوی پاکستان صورت می‌گیرد.