ادعای «بهترین شرایط آموزشی» در سایه محرومیت دختران

عبدالخالق صادق، معین تضمین کیفیت وزارت معارف اداره طالبان، ادعا کرده است که پس از چهار دهه، بهترین زمینه آموزش و پیشرفت در افغانستان فراهم شده است. او در مراسم تقدیر از برترین‌های کانکور سال ۱۴۰۵ گفت که با تأمین امنیت سراسری، شرایط مناسب برای زندگی، آموزش و رشد شهروندان مهیا شده است. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که محدودیت‌های گسترده بر آموزش دختران همچنان پابرجاست.

اداره طالبان نزدیک به پنج سال است که آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع کرده و دروازه‌های دانشگاه‌ها و انستیتوت‌های طبی را نیز به‌روی آنان بسته است. بر بنیاد آمار سازمان ملل متحد، در نتیجه این تصمیم بیش از ۲.۵ میلیون دختر در سراسر کشور از حق آموزش محروم شده‌اند؛ وضعیتی که با انتقادهای گسترده داخلی و بین‌المللی روبه‌رو بوده است.

هم‌زمان با ادامه این محدودیت‌ها، اداره طالبان روند ایجاد و اعمار مدارس دینی و جهادی را در ولایات مختلف گسترش داده و اعلام کرده است که در پی ایجاد یک مدرسه جهادی بزرگ در مرکز هر ولایت است. این رویکرد، نگرانی‌ها درباره تغییر جهت نظام آموزشی کشور به سود آموزش‌های ایدئولوژیک را افزایش داده است.

یونیسف و یونسکو در گزارش مشترک تازه‌ای درباره وضعیت آموزش در افغانستان گفته‌اند که تغییرات قابل توجهی در برنامه درسی آموزش ابتدایی در حال برنامه‌ریزی است. بر اساس این گزارش، در طرح اصلاح‌شده، مضامین اسلامی تقریباً نیمی از ساعات تدریس هفتگی را تشکیل خواهد داد که به معنای اختصاص زمان بیشتر به آموزش دینی است.

این دو نهاد وابسته به سازمان ملل همچنین افت سطح یادگیری در کشور را نگران‌کننده خوانده‌اند. طبق این گزارش، بیش از ۹۰ درصد کودکان ۱۰ ساله در افغانستان قادر به خواندن یک متن ساده نیستند؛ وضعیتی که از آن به عنوان یکی از شدیدترین بحران‌های یادگیری در جهان یاد شده است. گزارش تأکید می‌کند که نظام آموزشی افغانستان با چالش‌های بی‌سابقه روبه‌رو است؛ چالش‌هایی که در سایه تداوم محرومیت دختران، ابعاد گسترده‌تری یافته است.