تحلیلگر پاکستانی: چرخش روسیه به سود روایت اداره طالبان، معادلات منطقه را پیچیده‌تر می‌کند

رئیس مرکز پژوهش و مطالعات امنیتی پاکستان هشدار داده است که تغییر موضع روسیه در قبال اداره طالبان و داعش می‌تواند به بازچینی معادلات منطقه‌ای و شکل‌گیری رقابت تازه بر سر افغانستان منجر شود.

امتیاز گل در مقاله‌ای که روز شنبه ۱۸ میزان در روزنامه اکسپرس تریبیون نشر شد، نوشته است اظهارات تازه سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، درباره اداره طالبان و نحوه اشاره او به تهدید داعش، پرسش‌های جدی را درباره اهداف مسکو برانگیخته است.

به نوشته او، لاوروف در پنجم اکتبر و در نشست فارمت مسکو از کشورهای اشتراک‌کننده خواست بپذیرند که اداره طالبان «با موفقیت کشور را اداره کرده است». او همچنین از نیروهای امنیتی اداره طالبان به‌دلیل مبارزه با داعش و «دیگر گروه‌های تروریستی» ستایش کرد.

گل می‌گوید روسیه در ماه جولای داعش را با عنوان «ولایت خراسان» و به‌عنوان تهدید مستقر در افغانستان مطرح کرده بود؛ اما به گفته او، لاوروف در ششم اکتبر دیگر از این عنوان استفاده نکرد و در عوض، شاخه پاکستانی داعش را گروهی خواند که در افغانستان و پاکستان حملات انجام می‌دهد.

این نویسنده پاکستانی افزوده است که چنین تغییر ادبیات، روایت اداره طالبان را تقویت می‌کند؛ روایتی که بر اساس آن، مراکز داعش در پاکستان قرار دارد و از آن‌جا علیه کشورهای همسایه، از جمله افغانستان، فعالیت می‌شود. او پرسیده است آیا کنار گذاشتن اصطلاح «ولایت خراسان» از سوی مسکو و نزدیک‌شدن به برداشت اداره طالبان، رویدادی اتفاقی است یا بخشی از تغییر محاسبات روسیه در قبال افغانستان و پاکستان.

در ادامه این تحلیل، به نگرانی روسیه از حضور نظامی غرب نیز اشاره شده است. به نوشته گل، لاوروف گفته است مسکو با ایجاد زیرساخت‌های نظامی ناتو در افغانستان و کشورهای همسایه مخالف است و از بازگشت حضور نظامی غرب در منطقه بیم دارد.

گل احتمال داده است که روسیه با نزدیک شدن به اداره طالبان، هم‌زمان پیام سیاسی به ایالات متحده و پاکستان می‌فرستد و ممکن است در صورتی که واشنگتن و اسلام‌آباد از گروه‌های مخالف طالبان حمایت کنند، مسکو آماده کمک به کابل برای مقابله با این تهدیدها باشد.

این تحلیلگر پاکستانی همچنان ادعای روسیه درباره انتقال مهمات از پاکستان به اوکراین را از عوامل احتمالی دیگر در تغییر محاسبات مسکو دانسته و نوشته است ممکن است روسیه، پاکستان را در کنار ائتلاف حامی اوکراین به رهبری امریکا و اروپا قرار داده باشد.

او در پایان، نبود نتیجه مشخص در نشست اخیر فارمت مسکو را نیز مرتبط خوانده و پرسیده است آیا همین تغییرات در مناسبات روسیه، اداره طالبان و پاکستان می‌تواند توضیح دهد که چرا نشست بدون بیانیه مشترک پایان یافت.

روابط اداره طالبان و پاکستان در ماه‌های اخیر به‌شدت متشنج بوده و دو طرف یکدیگر را به حمایت از گروه‌های مسلح متهم می‌کنند؛ هم‌زمان، گزارش‌هایی از افزایش درگیری‌ها در امتداد مرز نیز منتشر شده است.

نشست فارمت مسکو با حضور نمایندگان روسیه، اداره طالبان، پاکستان، ایران، چین و شماری از کشورهای منطقه برگزار شد. روسیه تلاش داشت در این نشست میان اداره طالبان و پاکستان میانجیگری کند، اما اختلاف‌های دو طرف بر گفت‌وگوها سایه انداخت و در نهایت، هیئت اداره طالبان با متن پیشنهادی بیانیه پایانی موافقت نکرد؛ پاکستان نیز گفت اختلاف با طالبان صرفاً بر سر واژه‌ها نبود و موضوعات مورد اختلاف، اساسی بود.