پژوهشگر روس: نگرانی پاکستان از روابط مسکو و اداره طالبان علنی شد

گلب ماکارویچ، پژوهشگر روس، می‌گوید نگرانی پاکستان از گسترش روابط مسکو با اداره طالبان که تا همین اواخر بیشتر در محافل دیپلماتیک و میان شمار محدودی از کارشناسان مطرح بود، در ماه اکتبر به فضای عمومی و رسانه‌های پاکستان نیز راه یافت.

به نوشته رسانه «استونیا فرست» در مقاله‌ای که شنبه، ۲۳ عقرب ۱۴۰۵ منتشر شد، ماکارویچ با اشاره به انتقاد برخی رسانه‌های پاکستانی از نتایج نشست «فرمت مسکو» درباره افغانستان، افزایش این انتقادها را نشانه حساسیت بیشتر اسلام‌آباد به رویکرد روسیه در قبال اداره طالبان دانسته است. تحلیل او پیش‌تر در شبکه خبری «آر‌تی» روسیه منتشر شده بود.

این پژوهشگر مرکز منطقه هند و اقیانوس آرام در مؤسسه اقتصاد جهانی و روابط بین‌الملل آکادمی علوم روسیه، رویکردهای مسکو و اسلام‌آباد در قبال افغانستان را متفاوت ارزیابی کرده است. به گفته او، روسیه در سال‌های اخیر برای گسترش روابط سیاسی و امنیتی با اداره طالبان و تعامل بیشتر افغانستان در چارچوب همکاری‌های منطقه‌ای، به‌ویژه مبارزه با تروریسم، تلاش کرده است.

در مقابل، پاکستان خواهان اقدام مؤثر اداره طالبان علیه گروه‌های مسلحی است که به گفته اسلام‌آباد از خاک افغانستان برای حمله به این کشور استفاده می‌کنند. روابط پاکستان و اداره طالبان بر سر مسائل امنیتی، مرزی و فعالیت گروه تحریک طالبان پاکستان با تنش‌هایی روبه‌رو بوده است.

ماکارویچ یکی از نگرانی‌های عمده پاکستان را احتمال نقش‌آفرینی قدرت‌های خارجی در تشدید اختلافات اسلام‌آباد و کابل عنوان کرده است. به گفته او، پاکستان نگران است که یک قدرت ثالث با تشویق افغانستان به طرح ادعاهای مرزی یا حمایت غیرمستقیم از جریان‌های مخالف دولت پاکستان، تنش میان دو کشور را افزایش دهد.

او گفته است که در محاسبات راهبردی پاکستان، هند معمولاً بازیگری دانسته می‌شود که ممکن است چنین نقشی داشته باشد؛ با این حال، در دوره‌های بحرانی تاریخی، به‌ویژه دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی، برخی محافل پاکستانی روسیه را نیز قدرتی می‌دانستند که می‌تواند در تحولات افغانستان علیه منافع اسلام‌آباد نقش‌آفرینی کند.

ماکارویچ همچنین گفته است تصور نخبگان پاکستانی از روسیه به‌عنوان قدرتی توسعه‌طلب را نمی‌توان صرفاً میراث دوران استعمار انگلیس دانست، هرچند به باور او برخی برداشت‌های قدیمی همچنان در نگاه پاکستان به افغانستان وجود دارد. او این تصور را که روسیه با افزایش نفوذ در افغانستان به دنبال دسترسی به آب‌های گرم اقیانوس هند است، نادرست دانسته و گفته است که این برداشت واقعیت‌های جغرافیایی و موقعیت دریایی کنونی روسیه را نادیده می‌گیرد.

این پژوهشگر در پایان ابراز امیدواری کرده است که اختلاف بر سر افغانستان به روابط گسترده‌تر مسکو و اسلام‌آباد آسیب جدی نرساند؛ زیرا به باور او، وخامت مناسبات دوجانبه به سود هیچ‌یک از دو طرف نیست.