پاکستان فعالیت رسانه‌های خارجی را به مجوز دولتی محدود کرد

مقام‌های پاکستانی با صدور دستورالعمل‌های تازه، فعالیت رسانه‌های بین‌المللی را در خارج از سه شهر اسلام‌آباد، کراچی و لاهور منوط به دریافت مجوز رسمی کرده‌اند؛ اقدامی که به باور منتقدان می‌تواند دسترسی به گزارش‌های مستقل را به‌گونه جدی محدود کند.

بر بنیاد گزارش بی‌بی‌سی، خبرنگاران و همکاران رسانه‌های خارجی، از جمله شهروندان پاکستان، برای تهیه گزارش از سایر مناطق باید «گواهی عدم اعتراض» (NOC) دریافت کنند. با این حال، در این مقررات زمان مشخصی برای صدور این مجوز تعیین نشده و پیش‌تر نیز روند دریافت آن در مواردی ماه‌ها طول کشیده یا اصلاً صادر نشده است.

این مقررات که با عنوان «دستورالعمل‌های تسهیل رسانه‌های خارجی ۲۰۲۶» منتشر شده، حتی خبرنگاران محلی و همکاران آزاد ساکن بیرون از این سه شهر بزرگ را نیز در بر می‌گیرد. پیش از این، رسانه‌های بین‌المللی برای پوشش رویدادهای مناطق دورافتاده بیشتر به خبرنگاران محلی متکی بودند.

منتقدان می‌گویند وابسته شدن گزارش‌دهی میدانی به تصمیم و زمان‌بندی مقام‌های حکومتی، زمینه را برای گسترش اطلاعات نادرست فراهم می‌کند. مصطفی نواز خوکر، تحلیل‌گر سیاسی، این اقدام را «خفه کردن رسانه‌های بین‌المللی» توصیف کرده و گفته است مردم برای دسترسی به گزارش‌های مستقل به این رسانه‌ها چشم دوخته‌اند.

ظفر عباس، سردبیر روزنامه دان، نیز این محدودیت‌ها را «غیرقابل قبول» خوانده و تاکید کرده که در بیش از چهار دهه فعالیت حرفه‌ای خود، حتی در دوره حکومت‌های نظامی و غیرنظامیان اقتدارگرا، شاهد چنین سطحی از محدودیت نبوده است. به گفته او، الزام به دریافت مجوز آزادی رفت‌وآمد و آزادی رسانه‌ها را تضعیف می‌کند.

بر اساس این دستورالعمل‌ها، اعتبارنامه خبرنگاران در صورتی که اقدام آنان علیه «ایدئولوژی، حاکمیت، امنیت یا نظم عمومی پاکستان» تشخیص داده شود، قابل لغو است؛ مفاهیمی که به باور منتقدان تعریف روشن و مشخصی ندارد و می‌تواند به‌گونه سلیقه‌ای تفسیر شود.

صلاح‌الدین احمد، وکیل دادگاه عالی پاکستان، گفته است این مقررات پشتوانه قانونی مصوب پارلمان ندارد و صرفاً یک دستور اجرایی است. او این اقدام را تلاشی شتاب‌زده برای محدودتر کردن گزارش‌دهی مستقل در این کشور دانسته است.

در مقابل، حکومت پاکستان ادعا کرده هدف از این دستورالعمل‌ها محدودسازی رسانه‌ها نیست، بلکه ایجاد سازوکار اداری برای تایید خبرنگاران و هماهنگی نیازهای گزارش‌دهی است.

پاکستان در شاخص جهانی آزادی مطبوعات در میان ۱۸۰ کشور در جایگاه ۱۵۳ قرار دارد؛ آماری که پیش از این نیز نگرانی‌ها درباره وضعیت آزادی رسانه‌ها در این کشور را برجسته کرده بود.