اخراج بیش از ۶۶ هزار مهاجر در یک ماه

آمارهای گردآوری‌شده از گزارش‌های کمیسیون عالی اداره طالبان در امور مهاجران نشان می‌دهد که پاکستان در فاصله ۹ جوزا تا ۱۱ سرطان سال جاری، ۶۶ هزار و ۷۱۲ مهاجر افغانستانی را از خاک خود اخراج کرده است. این افراد از مسیر گذرگاه‌های تورخم در ننگرهار، سپین‌بولدک در قندهار و بهرامچه در هلمند وارد کشور شده‌اند و بخش بزرگی از آنان به گونه اجباری بازگردانده شده‌اند.

بر بنیاد همین آمارها، کمیسیون یادشده اطلاعات مربوط به شش روز هفته اخیر و سه روز از هفته پیش از آن را منتشر نکرده است؛ موضوعی که پرسش‌هایی را درباره شفافیت روند اطلاع‌رسانی اداره طالبان در قبال وضعیت مهاجران ایجاد می‌کند.

در حالی که رسانه‌های پاکستانی گزارش داده‌اند روند اخراج مهاجران بدون مدرک افغانستانی شدت گرفته و روزانه نزدیک به شش هزار تن به افغانستان بازگردانده می‌شوند، کمیسیون عالی اداره طالبان شمار برگشت‌کنندگان در روز جمعه ۱۲ سرطان را یک‌هزار و ۸۴۰ تن اعلام کرده است؛ رقمی که اختلاف چشم‌گیری با گزارش‌های منتشرشده در پاکستان دارد.

رسانه‌های پاکستانی همچنان به نقل از مقام‌های آن کشور گفته‌اند که مراجعه روزانه به بخش ثبت‌نام اداره ملی ثبت احوال پاکستان (نادرا) از حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ تن به ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ تن افزایش یافته است؛ امری که نشان‌دهنده فشار فزاینده بر مهاجران فاقد مدرک عنوان می‌شود.

شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، پیش‌تر در پیامی به مناسبت ۲۰ جون، روز جهانی پناهندگان، اعلام کرده بود که از سپتمبر ۲۰۲۳ تا جون ۲۰۲۶ میلادی دست‌کم ۲.۴ میلیون مهاجر به افغانستان بازگردانده شده‌اند. او تأکید کرده است که این روند به گونه «تدریجی، منظم و همراه با حفظ کرامت انسانی» انجام شده؛ ادعایی که در برابر گزارش‌های نهادهای بین‌المللی درباره بازداشت و نقض حقوق مهاجران، مورد تردید قرار دارد.

همزمان، آمارهای منتشرشده نشان می‌دهد که ایران نیز در همین بازه زمانی سه‌هزار و ۵۰۷ تن را به افغانستان بازگردانده است.

در همین حال، برنامه توسعه ملل متحد در گزارشی که به تاریخ ۷ سرطان منتشر شد، هشدار داده است که بازگشت حدود ۲.۳ میلیون مهاجر در یک سال، در کنار رکود اقتصادی، شوک‌های اقلیمی و پیامدهای بلایای طبیعی، فشار بی‌سابقه‌ای بر روند بهبود وضعیت افغانستان وارد کرده است.

این نهاد در گزارش «از بازگشت تا بازسازی برای بازگشت‌کنندگان افغان و جوامع میزبان» افزوده است که بخش بزرگی از بازگشت‌کنندگان در مناطق فقیر شرق و شمال کشور جابه‌جا شده‌اند؛ موضوعی که رقابت بر سر کار، مسکن، آب و خدمات اساسی را افزایش داده و ظرفیت جوامع میزبان را به شدت محدود ساخته است.

برنامه توسعه ملل متحد همچنان خواستار سرمایه‌گذاری بیشتر در ساحات محل اسکان بازگشت‌کنندگان و لغو محدودیت‌های اعمال‌شده بر کار و رفت‌وآمد زنان شده است؛ محدودیت‌هایی که از سوی اداره طالبان وضع شده و به باور نهادهای بین‌المللی، مانع مشارکت نیمی از جمعیت کشور در روند اقتصادی و اجتماعی شده است.