بسته ماندن مسیر افغانستان، تجارت پاکستان با آسیای مرکزی را کاهش داد

آمارهای رسمی نشان می‌دهد تجارت پاکستان با پنج کشور آسیای مرکزی در ده ماه نخست سال مالی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ به‌گونه چشمگیر کاهش یافته است؛ کاهشی که همزمان با بسته ماندن مسیر ترانزیتی افغانستان رخ داده و بر صادرات و واردات اسلام‌آباد تأثیر مستقیم گذاشته است.

بر بنیاد گزارش رسانه‌های پاکستانی، صادرات پاکستان به قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان در فاصله جولای تا اپریل با کاهش ۸.۶۲ درصدی به ۱۴۷.۹۹۲ میلیون دالر رسیده است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۱۶۱.۹۴۳ میلیون دالر ثبت شده بود.

در همین دوره، واردات پاکستان از این کشورها افتی شدیدتر را تجربه کرده و با کاهش ۸۷.۹۶ درصدی از ۱۷۳.۳۸۳ میلیون دالر به ۲۰.۸۸۲ میلیون دالر رسیده است. بخش عمده این واردات پیش‌تر از تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان انجام می‌شد.

گزارش‌ها تأکید می‌کند که این افت تجاری عمدتاً پس از بسته شدن مسیر زمینی ترانزیت از طریق افغانستان به‌وقوع پیوسته است؛ مسیری که پیش از این نقش اساسی در تسهیل دادوستد میان پاکستان و آسیای مرکزی داشت. افغانستان به دلیل موقعیت جغرافیایی‌اش به‌عنوان چهارراه منطقه، یکی از کوتاه‌ترین و کم‌هزینه‌ترین دهلیزهای ترانزیتی میان جنوب و آسیای مرکزی به‌شمار می‌رود.

در میان این کشورها، ازبکستان تنها موردی بوده که افزایش صادرات از پاکستان را ثبت کرده است. صادرات پاکستان به این کشور با رشد ۳۸.۲۷ درصدی به ۶۴.۱۳۹ میلیون دالر رسیده، هرچند واردات از آن با کاهش ۸۴.۸۳ درصدی به ۱۰.۷۵۶ میلیون دالر سقوط کرده است.

همزمان، صادرات به قزاقستان با کاهش ۱۷.۵۷ درصدی به ۷۰.۳۷۳ میلیون دالر و صادرات به تاجیکستان با افت ۶۳.۲۲ درصدی به ۹.۳۳۲ میلیون دالر رسیده است. تجارت با ترکمنستان و قرقیزستان نیز روند نزولی داشته است.

پیش از این، وزارت بازرگانی پاکستان اعلام کرده بود که این کشور در هفت ماه گذشته به‌دلیل بسته ماندن گذرگاه‌های مرزی با افغانستان حدود ۸۵۰ میلیون دالر خسارت اقتصادی متحمل شده است. بسته بودن این مسیرها در حالی ادامه دارد که کارشناسان اقتصادی بارها بر اهمیت ثبات و مدیریت حرفه‌ای دهلیزهای ترانزیتی افغانستان تأکید کرده‌اند؛ موضوعی که اداره طالبان تاکنون توضیح روشنی درباره چشم‌انداز بازگشایی پایدار آن ارائه نکرده است.