کشت زیتون در شرق افغانستان؛ راهکاری برای مقابله با خشکسالی و تأمین درآمد زراعتی

کشت زیتون به عنوان یک جایگزین قابل توجه برای کشاورزان شرق افغانستان در پی کاهش منابع آب و تشدید خشکسالی رونق یافته است. در ولایت ننگرهار، کشاورزان به دلیل مقاومت این درخت در برابر کم‌آبی، نسبت به کشت آن رغبت بیشتری نشان داده‌اند.

متخصصان بخش زراعت معتقدند که درختان زیتون با بهبود کیفیت خاک و کاهش فرسایش، برای مناطق دارای مشکلات زیست‌محیطی مناسب‌اند. برداشت محصولات زیتون نیز فرصت‌های اقتصادی جدیدی برای جوامع محلی فراهم کرده است؛ حدود ۵۰۰ نفر از ساکنان روستای سعیدن عربی در فرآیند برداشت و فراوری زیتون شرکت دارند.

سعدی‌الله افغان، سرپرست تولید، می‌گوید که زیتون تازه برداشت‌شده بلافاصله جهت حفظ کیفیت روغن فشرده می‌شود و این محصول در فروشگاه‌های ارگانیک کابل تا ۱۷ دالر برای هر کیلوگرم به فروش می‌رسد. فعالیت‌های زراعتی اورزلا همچنین ۱۶ شغل دائمی در دو روستا ایجاد کرده است.

صنعت زیتون افغانستان از دهه ۱۹۶۰ در ننگرهار پایه‌گذاری شده، اما ده‌ها سال درگیری بخش قابل توجهی از باغات زیتون را نابود کرد. در سال‌های اخیر، این بخش به آرامی توانسته بهبود یابد و با تجهیز کارخانه دولتی فراوری زیتون در ۲۰۱۹، تولید این محصول روند افزایشی یافته است.

به گفته اختر محمد هاشمی، مدیر شرکت دولتی زیتون، کارخانه سال گذشته حدود ۱۳۵ هزار لیتر روغن زیتون تولید کرده و پیش‌بینی می‌شود امسال این میزان به ۱۴۳ تا ۱۶۵ هزار لیتر برسد. در حال حاضر تمامی تولیدات در بازار داخلی به فروش می‌رسد و دولت به دنبال صادرات این محصول به بازارهای جهانی است.

علاوه بر ننگرهار، کشت زیتون به سایر مناطق نیز گسترش یافته است. سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) زمین‌های طبیعی برای کاشت ۳۸۱ هکتار درخت زیتون فراهم کرده است تا درآمد پایدار برای خانواده‌های روستایی ایجاد شود.

با وجود این پیشرفت‌ها، محدودیت در دسترسی به بازارهای بین‌المللی و خدمات بانکی، چالش عمده برای گسترش صادرات زیتون افغانستان به شمار می‌رود. برای کشاورزان شرق، زیتون نه تنها سرمایه‌گذاری زراعتی بلکه راهی برای کسب درآمد، ایجاد اشتغال و مقاومت در برابر وضعیت بحرانی خشکسالی است.