آیت‌الله محمداسحاق فیاض در نجف درگذشت

آیت‌الله محمداسحاق فیاض، از مراجع تقلید شیعیان و از برجسته‌ترین عالمان دینی افغانستان، در سن ۹۶ سالگی در شهر نجف عراق درگذشت. دفتر او در کابل روز پنج‌شنبه، ۱۴ جوزا، با نشر اعلامیه‌ای این خبر را تأیید کرد.

در اعلامیه دفتر این مرجع دینی آمده است که او عمر با برکت خود را در خدمت به دین مبین اسلام، تدریس علوم اسلامی، تربیت علما و فضلا و نشر معارف اهل‌بیت سپری کرده است. در روزهای اخیر، دفترها و مدرسه‌های دینی وابسته به او از وخامت وضعیت صحی‌اش خبر داده بودند.

آیت‌الله فیاض در سال ۱۳۰۹ خورشیدی در روستای صوبه ولسوالی جاغوری ولایت غزنی در یک خانواده کشاورز به دنیا آمد. آموزش‌های ابتدایی دینی را در مکتب‌خانه‌های محلی آغاز کرد و پس از فراگیری علوم دینی در افغانستان، برای ادامه تحصیل به مشهد رفت و سپس در حدود ۱۸ سالگی راهی نجف شد؛ شهری که تا پایان عمر در آن اقامت داشت.

او از شاگردان برجسته آیت‌الله ابوالقاسم خویی بود و بیش از پانزده سال در درس‌های خارج فقه و اصول وی شرکت کرد. بعدها تقریرات درس‌های استادش را در مجموعه «محاضرات فی اصول الفقه» تدوین کرد که از منابع مهم در حوزه‌های علمیه شیعه به شمار می‌رود. آیت‌الله خویی در مقدمه یکی از این آثار، از او به عنوان «علامه مدقق و فاضل» یاد کرده بود.

آیت‌الله فیاض از دهه ۱۹۷۰ میلادی تدریس دروس خارج فقه و اصول را در نجف آغاز کرد و در دهه‌های بعد صدها طلبه و پژوهشگر در درس‌هایش حضور یافتند. او سال‌ها عضو شورای استفتای آیت‌الله خویی نیز بود؛ شورایی که مسئول پاسخ‌گویی به پرسش‌های شرعی مقلدان در کشورهای مختلف بود.

وی از معدود عالمان شیعه اهل افغانستان بود که به مقام مرجعیت تقلید رسید و در کنار جایگاه علمی، به حمایت از فعالیت‌های آموزشی، دینی و خیریه شناخته می‌شد. او در سال‌های دشوار عراق همراه با دیگر مراجع نجف بر حفظ آرامش اجتماعی، وحدت و پرهیز از خشونت تأکید می‌کرد.

در پی درگذشت این مرجع شیعه، شماری از شخصیت‌های مذهبی و سیاسی افغانستان و دیگر کشورها پیام‌های تسلیت منتشر کرده‌اند. محمدعارف رحمانی، نماینده پیشین مجلس نمایندگان، او را «از استوانه‌های علمی حوزه علمیه نجف» توصیف کرده و درگذشتش را «ضایعه‌ای سنگین برای جهان اسلام و پیروان مکتب اهل‌بیت» خوانده است.

آیت‌الله محمداسحاق فیاض در کنار آیت‌الله علی سیستانی، آیت‌الله بشیر نجفی و آیت‌الله سعید حکیم، از چهره‌های برجسته مرجعیت شیعه در نجف به شمار می‌رفت و در میان شیعیان افغانستان، عراق، پاکستان، کشورهای خلیج و سایر مناطق جهان پیروان بسیاری داشت.