تأکید متقی بر تدوین نقشه‌راه مشترک میان افغانستان و کشورهای منطقه

نشست مشترک رؤسا و پژوهشگران مراکز مطالعات استراتژیک افغانستان، کشورهای آسیای مرکزی و جمهوری آذربایجان در کابل برگزار شد؛ نشستی که در آن امیرخان متقی، سرپرست وزارت امور خارجه اداره طالبان، بر تدوین نقشه‌راه جامع برای آینده روابط و ایجاد یک روایت بومی منطقه‌ای تأکید کرد.

این برنامه به میزبانی مرکز مطالعات استراتژیک وزارت امور خارجه برگزار شد و نمایندگانی از دفاتر ریاست‌جمهوری ازبکستان، ترکمنستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و آذربایجان در آن حضور داشتند. محور گفت‌وگوها گسترش همکاری‌های علمی، تقویت اتصال منطقه‌ای و ایجاد چارچوب منظم برای هماهنگی‌های آینده عنوان شد.

متقی در سخنرانی افتتاحیه، با اشاره به تحولات نظم بین‌المللی، روابط افغانستان با کشورهای منطقه را «عمل‌گرایانه و رو به گسترش» خواند و گفت هدف، ارتقای این مناسبات به سطحی از همگرایی عمیق‌تر است. او همکاری میان اتاق‌های فکر و نهادهای پژوهشی را لازمه رسیدن به این هدف دانست.

سرپرست وزارت امور خارجه اداره طالبان همچنین بر ضرورت شکل‌گیری «روایت بومی» از تحولات منطقه تأکید کرد و از پژوهشگران خواست واقعیت‌ها و چالش‌های منطقه را از منظر داخلی تحلیل کنند. به گفته او، همکاری علمی می‌تواند زمینه‌ساز تصمیم‌های کلان سیاسی شود.

در بخش دیگر این نشست، بر ایجاد میکانیزم اجرایی برای پیگیری توافقات سیاسی تأکید شد. متقی با اشاره به برگزاری نشست «گفت‌وگوی مشورتی افغانستان و آسیای مرکزی» در پنجم اپریل ۲۰۲۶ در کابل، گفت اکنون زمان آن رسیده است که تعهدات سیاسی به پیشنهادهای عملی و اجرایی تبدیل شود؛ موضوعی که در نبود ساختارهای شفاف و پاسخ‌گو، با پرسش‌هایی درباره چگونگی تطبیق عملی آن روبه‌رو است.

حمایت پژوهشی از پروژه‌های بزرگ منطقه‌ای نیز از محورهای مهم نشست بود. پروژه‌هایی چون کاسا-۱۰۰۰، تاپی، تاپ، راه لاجورد و خط آهن افغان-ترانس به عنوان طرح‌های کلان ترانزیتی و اقتصادی یاد شد و بر انجام مطالعات آینده‌نگر و ارزیابی‌های دقیق درباره منافع مشترک آن‌ها تأکید گردید. افغانستان به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، همواره به عنوان پل ارتباطی میان آسیای مرکزی و جنوبی مطرح بوده است، اما عملی‌شدن این نقش نیازمند ثبات پایدار و تعامل سازنده با منطقه است.

مدیریت بحران‌های فرامرزی از جمله تغییرات اقلیمی، کم‌آبی، آلودگی هوا و تأثیر جنگ‌ها بر امنیت غذایی و انرژی نیز در دستور کار مراکز تحقیقاتی قرار گرفت.

در حالی که اداره طالبان تلاش دارد از مسیر نشست‌های علمی و دیپلماتیک جایگاه منطقه‌ای خود را تقویت کند، بسیاری از ناظران تأکید می‌کنند که تداوم و اثربخشی چنین ابتکارها وابسته به ایجاد اعتماد، شفافیت و پاسخ‌گویی در داخل کشور است. بدون فراهم‌شدن این پیش‌زمینه‌ها، تبدیل توافق‌های نظری به دستاوردهای ملموس با چالش جدی روبه‌رو خواهد بود.