توافق تهران و واشنگتن بر توقف درگیری در تنگه هرمز

یک مقام آمریکایی اعلام کرده است که ایران و ایالات متحده پس از چند روز درگیری و تبادل آتش در خلیج فارس، بر سر توقف خصومت‌ها و ازسرگیری مذاکرات درباره اختلافات مرتبط با تنگه هرمز به توافق رسیده‌اند. به گفته او، این توافق می‌تواند زمینه حفظ تفاهم موقتی را فراهم کند که در پی حملات متقابل اخیر با خطر فروپاشی روبه‌رو شده بود.

بر بنیاد این اظهارات، گفت‌وگوهای فنی در چارچوب یک یادداشت تفاهم ۱۴ ماده‌ای که در ۱۷ جون برای بازگشایی تنگه هرمز مورد توافق قرار گرفته بود، ادامه می‌یابد. دو طرف در مرحله کنونی بر تنش‌زدایی توافق کرده‌اند و قرار است رفت‌وآمد کشتی‌ها در این آبراه راهبردی بدون مانع انجام شود. وب‌سایت آکسیوس گزارش داده که دور تازه مذاکرات روز سه‌شنبه در قطر برگزار خواهد شد.

مذاکرات یادشده پیش‌تر قرار بود در سوئیس و با تمرکز بر برنامه هسته‌ای ایران برگزار شود، اما با افزایش تنش‌ها، محل و دستور کار آن تغییر کرد و تمرکز اصلی بر وضعیت تنگه هرمز قرار گرفت. انتظار می‌رود نیک استوارت، رئیس تیم فنی آمریکا، در این نشست حضور داشته باشد.

بازگشت به مسیر دیپلماسی پس از آن صورت می‌گیرد که از روز پنج‌شنبه و در پی اصابت یک پرتابه ایرانی به یک کشتی باری در تنگه هرمز، تنش‌ها به شکل چشم‌گیری افزایش یافت. دو طرف یکدیگر را به نقض آتش‌بس موقت متهم کرده‌اند. ایران صبح یکشنبه موشک‌ها و طیاره‌های بی‌سرنشین را به سوی مواضع نظامی آمریکا در کویت و بحرین پرتاب کرد؛ اقدامی که پس از هشدار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره پیامدهای عدم پایبندی به توافق انجام شد.

سپاه پاسداران اعلام کرده که این حملات در پاسخ به آنچه نقض آتش‌بس از سوی آمریکا خوانده، انجام شده است. یک مقام آمریکایی نیز تأیید کرده که تأسیسات ایالات متحده هدف قرار گرفته‌اند. کویت و بحرین وقوع این حملات را تأیید کرده‌اند.

در همین حال، نیروی نظامی آمریکا اعلام کرده که پس از آسیب‌دیدن یک نفتکش در تنگه هرمز، حملاتی را علیه اهدافی در ایران انجام داده است. ترامپ پیش‌تر در شبکه‌های اجتماعی نوشته بود که در صورت تداوم تنش‌ها، گزینه‌های سخت‌تری روی میز خواهد بود.

قطر نیز اعلام کرده است که یک تبعه این کشور در پی جراحات ناشی از اصابت ترکش به یک کشتی جان باخته است. همزمان، اسرائیل از حمله دوباره به مواضع حزب‌الله در لبنان خبر داده و گفته زیرساخت‌های زیرزمینی این گروه را هدف قرار داده است. مقام‌های ایرانی تأکید کرده‌اند که برای پایداری هرگونه توافق گسترده‌تر، پایان درگیری‌ها در لبنان نیز ضروری است.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان به‌شمار می‌رود و هرگونه تنش در این ساحه می‌تواند پیامدهای گسترده اقتصادی و امنیتی در سطح منطقه و فراتر از آن داشته باشد.