تشییع رهبر ایران؛ پیام سیاسی پس از جنگ

مراسم تشییع آیت‌الله العظمی سید علی خامنه‌ای، رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران، در تهران با حضور گسترده مردم برگزار شد و بازتاب‌های سیاسی در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی به همراه داشت. این مراسم در شرایطی انجام شد که تنش‌ها و پیامدهای جنگ اخیر هنوز بر فضای سیاسی منطقه سایه افگنده است.

خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلمات‌ها و تحلیلگران گزارش داده است که حضور گسترده اشتراک‌کنندگان در این مراسم، از نگاه ناظران، نشانه‌ای از انسجام داخلی ایران تلقی شده و پیامی سیاسی به ایالات متحده و اسرائیل فرستاده است. به باور این منابع، تهران تلاش دارد نشان دهد که فشارهای نظامی نتوانسته ساختار سیاسی این کشور را تضعیف کند.

در همین حال، برخی مقام‌ها و کارشناسان منطقه‌ای گفته‌اند که موضوع تنگه هرمز به یکی از محورهای اصلی رویکرد مذاکراتی ایران تبدیل شده است. تنگه هرمز که مسیر عبور بخش قابل توجهی از نفت جهان به‌شمار می‌رود، از نگاه مقام‌های ایرانی دارای اهمیت راهبردی است و آنان بارها بر حفظ حقوق خود در این ساحه تأکید کرده‌اند.

بر اساس این گزارش، در حالی که آتش‌بس ۶۰ روزه با هدف فراهم‌سازی زمینه دیپلماسی در نظر گرفته شده بود، تهران کوشیده است جایگاه خود را در معادلات منطقه‌ای تثبیت کند. الکس واتانکا از مؤسسه خاورمیانه گفته است که ایران تنگه هرمز را بیشتر از یک مسیر اقتصادی، به عنوان نماد موقعیت سیاسی خود می‌بیند.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، نیز پیش‌تر تأکید کرده بود که تنگه هرمز یکی از ابزارهای مهم قدرت این کشور است و ایران از حقوق خود در آن صرف‌نظر نخواهد کرد. هم‌زمان برخی منابع منطقه‌ای مدعی‌اند که تهران روند مذاکرات را با احتیاط و زمان‌بندی خاص پیش می‌برد.

آلن آیر، دیپلمات پیشین آمریکایی، گفته است که از نگاه تهران، تثبیت موقعیت در هرمز در اولویت قرار دارد و موضوع هسته‌ای می‌تواند در مراحل بعدی دنبال شود. آرون دیوید میلر، مذاکره‌کننده پیشین آمریکا، نیز باور دارد که کارزار نظامی واشنگتن نتوانسته اهرم‌های فشار ایران را به‌طور کامل از میان ببرد.

در همین حال، ابتسام الکتبی، رئیس مرکز سیاست‌های امارات، هشدار داده است که توقف جنگ بدون حل بنیادی اختلافات، ممکن است به تداوم تنش‌ها در پیرامون هرمز بینجامد. برخی تحلیلگران معتقدند که آینده مذاکرات و سرنوشت تنگه هرمز، نقش تعیین‌کننده‌ای در مسیر روابط تهران و واشنگتن خواهد داشت.