طرح تازه آمریکا و قطر برای آزادسازی دارایی‌های ایران

روزنامه وال‌استریت‌ژورنال گزارش داده است که ایالات متحده و قطر روی طرحی کار می‌کنند که بر بنیاد آن، بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران برای مصارف بشردوستانه در دسترس قرار گیرد. به نوشته این روزنامه، این طرح هنوز نهایی نشده و گفت‌وگوها در مورد سازوکار اجرایی آن ادامه دارد.

بر اساس این گزارش، نقطه آغاز این برنامه می‌تواند ۶ میلیارد دلار از دارایی‌های ایران در قطر باشد. این منابع که عمدتاً عواید حاصل از فروش نفت عنوان شده، در پی تحریم‌ها در کشورهای مختلف از جمله چین، هند، عراق و قطر مسدود مانده است.

وال‌استریت‌ژورنال به نقل از منابع آگاه مدعی شده که در چارچوب این طرح، قطر اجازه خواهد داد خرید مواد غذایی، دارو و سایر اقلام بشردوستانه به سفارش بانک مرکزی ایران، با استفاده از پول برداشت‌شده از دارایی‌های مسدودشده انجام شود. به گفته این منابع، چنین سازوکاری می‌تواند به عنوان الگو برای مدیریت سایر دارایی‌های نقدی ایران در خارج از کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد.

در گزارش آمده است که این ابتکار بخشی از مشوق‌های مالی مرتبط با تفاهم تازه‌امضاشده برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز به شمار می‌رود. گفته می‌شود مذاکرات در مورد آزادسازی دارایی‌های موجود در قطر از اواخر ماه می آغاز شده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، این هفته در نشست گروه هفت در فرانسه گفته است که دارایی‌های ایران مسدود شده و احتمال دارد در مقطعی بازگردانده شود. یک مقام آمریکایی نیز اعلام کرده که دسترسی به این منابع مالی به نحوه مشارکت ایران در مذاکرات پیش‌رو بستگی خواهد داشت.

بر پایه این گزارش، طرح مشترک آمریکا و قطر می‌تواند نظارت بیشتر بر نحوه هزینه‌کرد این منابع را برای واشنگتن فراهم کند. در عین حال، مقام‌های جمهوری اسلامی ایران تا کنون به‌گونه رسمی در مورد این سازوکار اظهارنظر نکرده‌اند.

تحلیلگران به این روزنامه گفته‌اند که هرچند دسترسی محدود به دارایی‌های مسدودشده می‌تواند بخشی از نیازهای مالی را پاسخ دهد، اما بهبود گسترده وضعیت اقتصادی ایران مستلزم تحولات وسیع‌تر در زمینه تحریم‌ها خواهد بود.