شکایت رسمی لبنان به شورای امنیت در پی پاشش عمدی موادسرطان زا از سوی اسرائیل

شورای ملی تحقیقات علمی لبنان در گزارشی رسمی تأیید کرده است که در پی پاشش گسترده ماده کیمیاوی «گلیفوسات» از سوی اسرائیل بر مناطق مرزی جنوب لبنان، حدود ۲۲۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی و جنگلی آلوده شده است. این گزارش نشان می‌دهد که غلظت این ماده در نمونه‌های بررسی‌شده به‌مراتب بالاتر از سطح معمول در کاربردهای زراعتی بوده و پیامدهای زیست‌محیطی و صحی درازمدت در پی دارد.

براساس یافته‌های این نهاد، سه ماه پس از آن‌که بالگردها بر فراز ساحات مرزی مایعاتی را پاشیدند، بررسی‌های تخنیکی وجود گلیفوسات و ترکیب پایدار آن «آمین متیل فسفونیک اسید» (AMPA) را در خاک و پوشش گیاهی تأیید کرد. این ماده در سال ۲۰۱۵ از سوی آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان در گروه «به‌احتمال قوی سرطان‌زا برای انسان» طبقه‌بندی شده است.

تیم تخصصی کمیسیون انرژی اتمی لبنان با همکاری اردوی این کشور از روستاهای عیتا الشعب، رأس الناقوره و الضهیره و برخی ساحات دیگر نمونه‌برداری کرد. در مجموع ۳۶ نمونه از خاک و علف‌ها گردآوری و نتایج آن در ۲۱ می به دبیرخانه هیأت دولت لبنان سپرده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که تمامی مناطق هدف‌گرفته دارای درجات متفاوتی از آلودگی بوده‌اند.

در این گزارش آمده است که میزان گلیفوسات در خاک بین ۵.۸۴۰ تا ۲۲.۷۵۰ میکروگرم در هر گرم ثبت شده؛ در حالی‌که سطح معمول آن در کاربردهای عادی زراعتی بین ۰.۵ تا ۲ میکروگرم است. همچنان در نمونه‌های گیاهی، ارقام بین ۱۲.۵۰۰ تا ۱۳.۸۶۱ میکروگرم در هر گرم گزارش شده و بیشترین غلظت در منطقه عیتا الشعب به ثبت رسیده است.

بررسی‌ها همچنین نشانه‌های فوری تخریب محیط‌زیست را نشان می‌دهد؛ از جمله زردشدن گیاهان، کاهش تراکم پوشش سبز و آسیب آشکار به علف‌های وحشی. گزارش هشدار می‌دهد که تجزیه گلیفوسات به ترکیبات پایدارتر می‌تواند سبب نفوذ آن به لایه‌های عمیق خاک و حتی آب‌های زیرزمینی شود؛ موضوعی که خطرات احتمالی برای صحت باشنده‌گان محل را افزایش می‌دهد.

کارشناسان این شورا تأکید کرده‌اند که وضعیت موجود نیازمند نظارت دوامدار علمی و تخنیکی برای ارزیابی پیامدهای میان‌مدت و درازمدت بر زراعت، محیط‌زیست و صحت عامه است. با توجه به طبقه‌بندی بین‌المللی این ماده، نگرانی‌ها در مورد اثرات آن بر سلول‌های انسانی و احتمال افزایش بیماری‌ها جدی عنوان شده است.

در پی نشر این گزارش، وزارت امور خارجه لبنان اعلام کرده که شکایتی رسمی را به سازمان ملل متحد و شورای امنیت ارائه کرده و نسبت به «پاشیدن عمدی علف‌کش گلیفوسات» در جنوب این کشور هشدار داده است. این اقدام در حالی صورت گرفته که یافته‌های علمی، ابعاد یک عملیات برنامه‌ریزی‌شده با پیامدهای گسترده زیست‌محیطی را برجسته می‌سازد.