افشاگری نظامیان اسرائیلی از «خط مرگ» در غزه

گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از سه نظامی ذخیره ارتش اسرائیل حاکی است که با وجود اعلام آتش‌بس در نوار غزه، نیروهای اسرائیلی همچنان به سوی فلسطینی‌ها در امتداد ساحه‌ای موسوم به «خط زرد» شلیک می‌کنند؛ خطی که به گفته این نظامیان عملاً به «مرز مرگ» مبدل شده و عبور از آن با دستور مستقیم «نابودش کن» پاسخ داده می‌شود.

به گفته این منابع، پس از برقراری آتش‌بس شکننده در ماه اکتبر گذشته، نیروهای اسرائیلی به یک منطقه حائل که با خط زرد مشخص شده منتقل شدند و کنترول بیش از نیمی از غزه را حفظ کردند. با این حال، موقعیت دقیق این خط در بسیاری از ساحات مبهم بوده؛ در برخی نقاط با بشکه‌ها و موانع زردرنگ مشخص شده و در بخش‌هایی دیگر هیچ علامت روشنی نداشته است. یکی از نظامیان گفته است وقتی از فرماندهان درباره علامت‌گذاری واضح پرسیده شد، پاسخ شنیدند که فلسطینی‌ها «باید خودشان بدانند خط کجاست».

یکی از این نظامیان که در دهه سوم زندگی‌اش قرار دارد، روایت کرده است هم‌رزمانش پس از هدف قرار دادن یک موتر حامل فلسطینی‌ها در نزدیکی این خط، ابراز خوشحالی کردند؛ در حالی‌که همه سرنشینان آن کشته شدند. به گفته او، دستور روشن بوده است: «اگر کسی از خط عبور کند، شلیک کنید.» او تأکید کرده که چنین رویدادهایی پس از آتش‌بس به امر عادی مبدل شده بود.

سه نظامی که بین اکتبر تا جنوری در غزه مستقر بوده‌اند، به شرط افشا نشدن هویت با آسوشیتدپرس گفتگو کرده‌اند. آنان گفته‌اند افرادی که شلیک می‌کنند یا مختصات حملات طیاره‌های بی‌سرنشین را می‌دهند، همیشه از هویت هدف آگاه نیستند و گاهی مختصات بر بنیاد حدس یا آخرین محل دیده‌شدن افراد تعیین می‌شود.

گروه افشاگر «شکستن سکوت» که شهادت‌های نظامیان اسرائیلی را مستند می‌سازد، اعلام کرده در بسیاری از ساحات، قواعد عملیاتی عملاً به «شلیک برای کشتن» انجامیده است. ناداو وایمن، مدیر اجرایی این نهاد، گفته سیاست‌های فرماندهان ارشد شرایطی را ایجاد کرده که در آن غیرنظامیان به دلیل عبور از خطوط نامرئی جان خود را از دست می‌دهند.

یکی دیگر از نظامیان فضای حاکم بر نیروها را چنین توصیف کرده است که «جان انسان‌ها ارزش ندارد» و فرماندهان بر حفظ خط «به هر قیمت» تأکید می‌کردند. به گفته او، هرچند در برخی موارد تک‌تیراندازان تیر اخطار شلیک می‌کردند، اما نحوه تعبیر دستورها اغلب به شلیک‌های مرگبار منجر می‌شد.

بر اساس آمار وزارت صحت غزه، از زمان اجرای آتش‌بس بیش از ۹۰۰ تن در این منطقه به شهادت رسیده‌اند که ده‌ها تن از آنان در نزدیکی یا بر فراز خط زرد بوده‌اند. یک نهاد غیرانتفاعی آمریکایی نیز گزارش داده است موارد مرگ ثبت‌شده در نزدیکی این خط از جنوری تا اپریل افزایش یافته و ماه اپریل مرگبارترین ماه سال جاری در غزه بوده است.

ارتش اسرائیل در واکنش به این گزارش گفته ساحه مجاور خط زرد «محیط عملیاتی حساس» است و با نصب تابلوها نزدیک شدن به آن ممنوع اعلام شده است. این ارتش ادعا کرده صرف نزدیک شدن غیرنظامیان موجب هدف قرار گرفتن آنان نمی‌شود و قواعد درگیری شامل اخطار پیش از استفاده از زور است.

با این حال، روایت نظامیان و یافته‌های نهادهای مستقل پرسش‌های جدی در مورد رعایت حقوق غیرنظامیان و معنای واقعی آتش‌بس در غزه مطرح کرده است. در حالی‌که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، اعلام کرده این کشور ۶۰ درصد غزه را تحت کنترول دارد و در پی افزایش آن به ۷۰ درصد است، برخی نظامیان حاضر در میدان می‌گویند وضعیت جاری با مفهوم آتش‌بس همخوانی ندارد و ادامه شلیک‌ها عملاً چشم‌انداز پایان جنگ را تیره‌تر ساخته است.