فرانتکس از بازگرداندن نزدیک به ۵۰ پناهجوی افغانستانی به افغانستان خبر داد

آژانس مرزبانی اتحادیه اروپا (فرانتکس) از آغاز سال جاری میلادی تاکنون نزدیک به ۵۰ پناهجوی افغانستانی را در چارچوب برنامه «بازگشت داوطلبانه» به افغانستان تحت اداره طالبان منتقل کرده است. بر بنیاد گزارش اختصاصی وب‌سایت ای‌یواُبزرور، اجرای این برنامه در داخل افغانستان به یک سازمان غیردولتی بلجیمی به نام «ایرارا» سپرده شده است.

این گزارش می‌افزاید ایرارا توسط مدیران پیشین صنعت امنیت خصوصی بریتانیا اداره می‌شود؛ افرادی که سابقه فعالیت در شرکت‌های بزرگ امنیتی، از جمله شرکت‌های دخیل در مدیریت مراکز بازداشت مهاجران و انتقال افراد اخراج‌شده را داشته‌اند. به نوشته ای‌یواُبزرور، این نهاد در سال‌های اخیر همزمان با افزایش سیاست‌های اخراج پناهجویان از سوی اتحادیه اروپا، به یکی از دریافت‌کنندگان عمده بودجه فرانتکس تبدیل شده است.

بر اساس معلومات منتشرشده، ایرارا در سال ۲۰۲۴ قراردادی به ارزش ۱۹.۵ میلیون یورو و در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۹ میلیون یورو از فرانتکس دریافت کرده است. آمارهای مالی نشان می‌دهد مجموع دارایی‌های این سازمان در فاصله یک سال از ۳.۵۷ میلیون یورو به ۱۵.۴۶ میلیون یورو افزایش یافته و ارزش خالص دارایی‌های دفتری آن نیز از حدود ۱۶ هزار یورو در سال ۲۰۲۱ به نزدیک هشت میلیون یورو در سال ۲۰۲۴ رسیده است.

گزارش همچنین به نبود شفافیت در فعالیت‌های ایرارا اشاره می‌کند. با آن‌که سخنگوی فرانتکس تأیید کرده این سازمان شریک اجرایی این آژانس در افغانستان است، در وب‌سایت رسمی ایرارا هیچ اشاره‌ای به فعالیت در افغانستان یا همکاری با فرانتکس در این کشور دیده نمی‌شود و به جای آن، نام کشورهایی چون نیجریه، سومالیا، سریلانکا، ترکیه و ویتنام ذکر شده است.

ای‌یواُبزرور این تحولات را همزمان با تلاش‌های غیرمستقیم کمیسیون اروپا برای گسترش تماس‌ها با اداره طالبان ارزیابی کرده است. بر بنیاد این گزارش، اتحادیه اروپا در پی آن است تا از مسیر نوعی تعامل، زمینه بازگرداندن مهاجران افغانستانی به کشوری را فراهم کند که پس از سال‌ها جنگ اکنون زیر اداره گروهی قرار دارد که به نقض گسترده حقوق بشر، به‌ویژه در قبال زنان و اقلیت‌ها، متهم است.

در ماه جون نیز هیأتی از نمایندگان طالبان در بروکسل با مقام‌های ۱۵ کشور عضو اتحادیه اروپا دیدار و درباره موضوع بازگرداندن مهاجران گفت‌وگو کرده بود؛ دیداری که واکنش نهادهای مدافع حقوق بشر را در پی داشت.

هانس لایتینس، مدیر اجرایی فرانتکس، به ای‌یواُبزرور گفته است این آژانس در حال حاضر امکان اجرای اخراج‌های اجباری به افغانستان را ندارد، اما احتمال تغییر این وضعیت در آینده، بسته به تصمیم‌های سیاسی کشورهای عضو و شرایط امنیتی افغانستان، منتفی نیست. او تصریح کرده است: «ممکن است در آینده چنین شود، اما هنوز چیزی نمی‌دانم.»

این گزارش در حالی نشر می‌شود که نهادهای بین‌المللی حقوق بشری بارها هشدار داده‌اند بازگرداندن پناهجویان به افغانستان تحت اداره طالبان می‌تواند آنان را در معرض خطر جدی قرار دهد؛ زیرا وضعیت حقوق بشر و امنیت عمومی در بسیاری از ساحات کشور همچنان ناپایدار و نگران‌کننده توصیف می‌شود.