واکنش کوفی و اندیشه به حذف حقوق زنان از توافق‌نامه دوحه

فوزیه کوفی، عضو پارلمان پیشین افغانستان، می‌گوید کنار گذاشتن تضمین‌های عملی برای حقوق اساسی زنان در توافق‌نامه دوحه، زمینه را برای تشدید محدودیت‌های اداره طالبان علیه زنان و دختران فراهم کرده است.

کوفی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، با انتقاد از مذاکره‌کنندگان توافق دوحه تأکید کرد نبود سازوکارهای پاسخ‌گویی و تضمین حقوق زنان در متن این توافق، اداره طالبان را در اعمال محدودیت‌ها «جسورتر» ساخته است. او همچنان یادآوری کرد که نمایندگان این گروه در نشست‌های علنی پیشین، از جمله نشست مسکو در بهمن ۱۳۹۷، گفته بودند زنان می‌توانند تا مقطع دکترا تحصیل کنند و در سمت‌های دولتی کار کنند؛ اما به گفته او، در متن توافق دوحه ضمانت اجرایی برای این حقوق درج نشد.

هم‌زمان، نصیر احمد اندیشه، نماینده دائمی افغانستان در دفتر سازمان ملل در ژنو، با اشاره به سخنان اخیر شهاب‌الدین دلاور گفته است این اظهارات بار دیگر نشان می‌دهد اداره طالبان به «هیچ اصل» و «تعهد سیاسی ملی یا بین‌المللی» پابند نیست و گفت‌وگوهای صلح را ابزاری برای «انحصار کامل قدرت» می‌داند.

این واکنش‌ها پس از آن مطرح می‌شود که شهاب‌الدین دلاور، رئیس جمعیت هلال‌احمر و از اعضای ارشد هیئت مذاکره‌کننده اداره طالبان در قطر، در گفت‌وگو با رسانه‌ها ادعا کرد که در متن توافق‌نامه دوحه میان این گروه و ایالات متحده، از آغاز تا پایان نه واژه «زن» آمده و نه موضوعات مرتبط با حقوق بشر و ساختار سیاسی آینده گنجانده شده است و به گفته او، هیچ تعهد رسمی در این باره داده نشده بود.

توافق‌نامه دوحه در اسفند ۱۳۹۸ (فوریه ۲۰۲۰) میان ایالات متحده و گروه طالبان امضا شد و محور اصلی آن خروج نظامیان آمریکایی بود. منتقدان در سال‌های پسین بارها گفته‌اند تمرکز توافق بر ابعاد امنیتی و بی‌توجهی به درج تضمین‌های اجرایی برای حقوق بشر و ساختار سیاسی فراگیر، یکی از عوامل کلیدی در آسیب‌پذیر شدن حقوق زنان و نهادهای مدنی در افغانستان بوده است.