محدودیت پوشش در مدارس آذربایجان روابط باکو و آنکارا را متشنج کرد

مقررات تازه پوشش در مدارس جمهوری آذربایجان، پس از گزارش‌هایی درباره جلوگیری از ورود دانش‌آموزان محجبه و فشار بر معلمان زن، به موضوعی تنش‌زا در روابط باکو و آنکارا تبدیل شده است.

بر اساس گزارش‌ها، دولت آذربایجان در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ با صدور فرمان شماره ۳۰۹، چارچوب جدیدی برای لباس فرم دانش‌آموزان تعیین کرد. در این فرمان، پوشش‌هایی که «یکنواختی لباس فرم را برهم بزند یا با اصل سکولاریسم مغایرت داشته باشد» ممنوع دانسته شده؛ هرچند در متن آن به‌گونه مشخص از حجاب نام برده نشده است.

اجرای این مقررات در برخی مکاتب، به گفته گزارش‌های رسانه‌ای، مانع ورود شماری از دختران محجبه شد. تصاویر منتشرشده از شهر سومقاییت نیز دانش‌آموزان دختر را در حالی نشان می‌داد که با گریه و سردرگمی بیرون از مکتب مانده‌اند.

چند روز پس از آن، فرمان شماره ۳۲۵ محدودیت‌های مشابهی را برای معلمان وضع کرد. رسانه‌ها گزارش داده‌اند که برخی معلمان زن محجبه از تدریس منع شده یا برای تغییر پوشش خود زیر فشار قرار گرفته‌اند.

این رویداد در ترکیه واکنش‌های گسترده‌ای برانگیخت و رسانه‌های محافظه‌کار، روزنامه‌های سکولار و شماری از چهره‌های مخالف دولت ترکیه از مقررات باکو انتقاد کردند. روزنامه «سوزجو» این اقدام را «ممنوعیت حجاب در کشور برادر» خواند، «قرار» از جلوگیری ورود دانش‌آموزان دختر خبر داد و «ملی غازیته» آن را «ظلم در آذربایجان» عنوان کرد.

برخی تحلیلگران در ترکیه، محدودیت‌های تازه را با بحران ۲۸ فوریه ۱۹۹۷ این کشور مقایسه کرده‌اند؛ دوره‌ای که هزاران زن محجبه از دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی محروم شدند و «اتاق‌های اقناع» به نمادی از فشار بر زنان تبدیل شد.

انجمن آزادی اندیشه و حق تحصیل ترکیه نیز در ۳ اکتبر در برابر کنسولگری آذربایجان در استانبول تجمع کرد. معترضان شعارهایی از جمله «نه به ممنوعیت حجاب در جمهوری آذربایجان» و «نگذارید ۲۸ فوریه به آذربایجان برسد» سر دادند.

در واکنش، حزب حاکم جمهوری آذربایجان رسانه‌ها و محافل سیاسی نزدیک به دولت ترکیه را به راه‌اندازی «کارزار سازمان‌یافته اطلاعات نادرست» علیه نهادهای این کشور و الهام علی‌اف متهم کرد. این حزب گفت آذربایجان کشوری سکولار است و قانون اساسی آن آزادی عقیده را تضمین می‌کند و مقررات آموزشی بر مبنای برابری و حاکمیت قانون تنظیم شده‌اند.

باکو از آنکارا خواست در این زمینه خویشتن‌داری کند و هشدار داد که ادامه انتقادها می‌تواند به روابط دو کشور آسیب برساند. ترکیه و آذربایجان در بخش‌های امنیتی، انرژی و همکاری‌های منطقه‌ای روابط نزدیکی دارند و افزایش تنش میان آن‌ها می‌تواند بر تعاملات دو کشور در قفقاز جنوبی اثر بگذارد.