اوچا: محدودیت‌ها دسترسی زنان به خدمات صحی را کاهش داده است

دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) اعلام کرده است که زنان و دختران افغانستان در نتیجه محدودیت‌های اداره طالبان و کمبود منابع، با موانع فزاینده در دسترسی به خدمات صحی روبه‌رو هستند. این نهاد هشدار داده که در صورت تداوم وضعیت کنونی، شرایط می‌تواند بدتر شود و دسترسی به مراقبت‌های حیاتی بیش از پیش کاهش یابد.

به گفته اوچا، محدودیت‌های اعمال‌شده بر آموزش، کار و رفت‌وآمد زنان از سوی اداره طالبان، یکی از عوامل اصلی این بحران به شمار می‌رود. ادامه منع آموزش دختران، نگرانی‌ها را درباره کمبود آینده داکتران، نرس‌ها و قابله‌های زن افزایش داده است؛ موضوعی که به طور مستقیم بر سلامت مادران و نوزادان تأثیر می‌گذارد.

صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) برآورد کرده است که اگر این محدودیت‌ها ادامه یابد، افغانستان تا سال ۲۰۳۰ میلادی بیش از ۲۵ هزار آموزگار و کارمند صحی زن را از دست خواهد داد. این در حالی است که سکتور صحت هم‌اکنون نیز با کمبود کارکنان صحی زن، کاهش بودجه، دسترسی محدود به دواهای ضروری و شکاف در مراقبت‌های عاجل زایمان دست‌وپنجه نرم می‌کند.

اوچا تأکید کرده است که زنان و دختران همچنان از آسیب‌پذیرترین اقشار در بحران بشری افغانستان اند و در سال جاری میلادی بیش از ۱۰.۷ میلیون زن و دختر به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند. بر بنیاد آمار سازمان ملل، میزان مرگ‌ومیر مادران در سال ۲۰۲۴ به ۶۳۸ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده رسیده که بالاترین رقم در آسیا و هفتمین رقم بالا در جهان است؛ آماری که نشان‌دهنده فشار شدید بر نظام صحی کشور است.

اوچا برای روشن‌شدن ابعاد بحران، به وضعیت ولایت بامیان در مرکز کشور اشاره کرده است. شفاخانه مرکزی بامیان تنها مرکز در سطح این ولایت است که ظرفیت مراقبت‌های ویژه نوزادان را دارد و برای خانواده‌های باشنده در روستاهای دوردست، آخرین مرجع درمانی به شمار می‌رود.

به گفته این نهاد، زنان روستانشین برای دسترسی به خدمات عاجل زایمان ناگزیر اند ساعت‌ها در جاده‌های فرسوده سفر کنند و بسیاری تنها زمانی به شفاخانه می‌رسند که عوارض جدی بروز کرده است. کارکنان صحی این مرکز از «فشار قابل‌توجه» بر توانایی شفاخانه برای حفظ خدمات ضروری مادران و نوزادان خبر داده‌اند.

نهادهای امدادرسان هشدار می‌دهند که بدون بازنگری در سیاست‌های محدودکننده اداره طالبان و تأمین بودجه پایدار برای سکتور صحت، خطر افزایش مرگ‌ومیر قابل پیش‌گیری مادران و نوزادان همچنان پابرجا خواهد ماند.