سازمان ملل: برق خورشیدی راهکار عملی برای روستاهای افغانستان است

برنامه توسعه سازمان ملل اعلام کرده است که دسترسی نابرابر به برق همچنان از چالش‌های عمده در افغانستان است و انرژی خورشیدی می‌تواند به‌عنوان یک راهکار عملی برای برق‌رسانی به ساحات روستایی، کاهش وابستگی به واردات و تقویت معیشت مردم به کار گرفته شود.

این نهاد گفته است که برق پایدار بر خدمات درمانی، آموزش، معیشت و رشد اقتصادی تأثیر مستقیم دارد. بر بنیاد این گزارش، تنها حدود ۴۰ تا ۴۲ درصد جمعیت افغانستان به شبکه برق سراسری دسترسی دارند، اما نزدیک به ۹۰ درصد همین دسترسی نیز در مناطق شهری متمرکز است و باشنده‌گان روستاها با کمبود شدید برق روبه‌رو اند.

به گفته برنامه توسعه سازمان ملل، گسترش شبکه برق به مناطق دوردست به دلیل هزینه‌های بلند و مشکلات زیربنایی با دشواری همراه است. از همین رو، این نهاد انرژی خورشیدی را یکی از گزینه‌های عملی برای رساندن برق به این ساحات دانسته است.

در گزارش آمده است که نصب سیستم‌های خورشیدی در مکاتب و مراکز درمانی، همراه با مدل‌های مالی مبتنی بر مشارکت جوامع محلی، می‌تواند به دوام این برنامه‌ها کمک کند. این نهاد افزوده است که در برخی مناطق، برق اضافی به خانه‌ها و دکان‌های نزدیک فروخته می‌شود تا مصرف نگهداری تجهیزات تأمین شود.

برنامه توسعه سازمان ملل همچنین از برق‌رسانی خورشیدی به بازارهای زنان به‌عنوان یکی از نمونه‌های این طرح‌ها یاد کرده است. به گفته این نهاد، این کار به زنان تجارت‌پیشه امکان می‌دهد ساعت‌های بیشتری کار کنند و در زمان قطع برق نیز فعالیت‌شان را ادامه دهند.

این نهاد سازمان ملل تأکید کرده است که انرژی خورشیدی می‌تواند افزون بر بهبود خدمات صحی و آموزشی، در ایجاد کار، تقویت معیشت و توانمندسازی زنان نیز نقش داشته باشد و زمینه حرکت افغانستان را از تاب‌آوری صرف به سوی احیای اقتصادی و توسعه فراهم کند.

افغانستان اکنون به‌شدت به برق وارداتی وابسته است و حدود ۸۰ درصد برق مورد نیاز خود را از کشورهای همسایه تأمین می‌کند. بر بنیاد اطلاعات موجود در این گزارش، بیش از ۹۰ درصد این واردات از کشورهای آسیای مرکزی، به‌ویژه ازبکستان، تاجیکستان و ترکمنستان انجام می‌شود و ایران نیز بخشی از نیاز برق افغانستان را فراهم می‌کند.

وابستگی به برق وارداتی، همراه با دسترسی محدود عمومی و تمرکز خدمات در شهرها، شبکه برق افغانستان را آسیب‌پذیرتر کرده است. به همین دلیل، تولید داخلی برق و استفاده از انرژی خورشیدی، به‌ویژه در مناطق روستایی و دورافتاده، از گزینه‌های مورد توجه برای کاهش این وابستگی به شمار می‌رود.