نگرانی امنیتی افغانستان محور دیدار مقام‌های قزاقستان

سازمان پیمان امنیت جمعی اعلام کرده است که وضعیت امنیتی افغانستان، به‌ویژه ساحات مرزی با تاجیکستان، محور اصلی گفتگوی ایمانقلی تاسماگبتوف، دبیرکل این سازمان، با قاسم جومارت توکایوف، رئیس‌جمهور قزاقستان بوده است. این دیدار روز دوشنبه، ۲۴ حمل، در شهر آستانه برگزار شده و دو طرف روی تقویت تدابیر امنیتی در مرزهای آسیای مرکزی بحث کرده‌اند.

بر بنیاد بیانیه منتشرشده، در این نشست به‌گونه ویژه روی اجرای برنامه بین‌دولتی هدفمند سازمان پیمان امنیت جمعی برای تحکیم مرز تاجیکستان و افغانستان تمرکز شده است. این برنامه در پی افزایش نگرانی‌ها از تهدیدهای احتمالی ناشی از خاک افغانستان روی دست گرفته شده است.

دبیرکل این سازمان همچنان از برگزاری نشست‌های آینده شورای وزیران امور خارجه، شورای وزیران دفاع و کمیته دبیران شوراهای امنیت کشورهای عضو خبر داده است؛ نشست‌هایی که انتظار می‌رود محور اصلی آن‌ها نیز تحولات امنیتی منطقه، به‌ویژه افغانستان، باشد.

پس از تسلط دوباره اداره طالبان بر افغانستان، نگرانی‌های امنیتی در میان کشورهای آسیای مرکزی و اعضای این سازمان افزایش یافته است. بسیاری از این کشورها از احتمال نفوذ گروه‌های تندرو، قاچاق اسلحه و مواد مخدر و بی‌ثباتی در امتداد مرزهای جنوبی‌شان ابراز نگرانی کرده‌اند؛ مسایلی که تاکنون پاسخ عملی و قابل ارزیابی روشنی از سوی اداره طالبان دریافت نکرده است.

در مقابل، امیرخان متقی، وزیر خارجه اداره طالبان، اخیراً در نشست «مشورتی افغانستان و آسیای مرکزی» در کابل ادعا کرده است که آنان به هیچ فرد یا گروهی اجازه نخواهند داد از خاک افغانستان علیه کشورهای منطقه استفاده کند و این موضوع را «جدی» خوانده است. با این حال، تداوم هشدارهای منطقه‌ای نشان می‌دهد که این اطمینان‌دهی‌ها نتوانسته نگرانی همسایگان را برطرف سازد.

اتحادیه کشورهای مشترک‌المنافع نیز در نهمین نشست منطقه‌ای رئیسان نهادهای مرزی خود در ۱۹ حمل هشدار داد که وضعیت ناپایدار نظامی-سیاسی و اقتصادی افغانستان در میان‌مدت تأثیرات مخرب بر امنیت مرزی آسیای مرکزی خواهد گذاشت. در بیانیه این اتحادیه آمده است که اشتراک‌کنندگان بر وجود تهدیدهای بالقوه ناشی از بی‌ثباتی افغانستان توافق نظر داشته‌اند.

نمایندگان این کشورها در همان نشست مجموعه‌ای از تدابیر عملی برای حفظ ثبات در مرزهای خارجی‌شان تدوین کردند؛ اقدامی که بازتاب‌دهنده افزایش نگرانی‌های منطقه‌ای از پیامدهای ادامه وضعیت موجود در افغانستان است.