واخابوف: افغانستان باید بازیگر اصلی منطقه شود

رئیس انستیتوت بین‌المللی آسیای مرکزی تأکید کرده است که افغانستان نباید به‌عنوان کشوری حاشیه‌ای در منطقه تلقی شود، بلکه باید در شکل‌دهی روندهای سیاسی و اقتصادی آسیای مرکزی نقش فعال و تصمیم‌ساز ایفا کند. او گفته است که ثبات و احیای اقتصادی افغانستان به‌گونه مستقیم با آینده آسیای مرکزی پیوند دارد.

جاولون واخابوف این سخنان را در نشست مراکز مطالعاتی افغانستان و آسیای مرکزی مطرح کرد؛ نشستی که حدود دو هفته پیش در کابل برگزار شد. این گردهمایی به ابتکار مرکز مطالعات استراتژیک افغانستان راه‌اندازی شده بود و رؤسای اتاق‌های فکر، کارشناسان، مقام‌های دولتی و نمایندگان بخش خصوصی از کشورهای آسیای مرکزی، آذربایجان و افغانستان در آن حضور داشتند.

واخابوف که ریاست این انستیتوت مستقر در تاشکند را بر عهده دارد، افزود افغانستان باید در روندهای منطقه‌ای نه تنها شریک، بلکه بخشی از روند تصمیم‌گیری باشد. به گفته او، نگاه به افغانستان صرفاً به‌عنوان مسیر ترانزیتی، ظرفیت‌های گسترده این کشور را نادیده می‌گیرد.

او پروژه‌های مهم منطقه‌ای از جمله خط آهن افغان‌ترانس، خط لوله گاز تاپی، پروژه انتقال برق تاپ و پروژه کاسا-۱۰۰۰ را نمونه‌هایی دانست که می‌تواند جایگاه افغانستان را از یک دهلیز ترانزیتی به بازیگری فعال در عرصه تولید، صنعت و اقتصاد منطقه ارتقا دهد.

رئیس انستیتوت بین‌المللی آسیای مرکزی همچنان بر ضرورت ایجاد چارچوب‌های حقوقی و نهادی برای همکاری‌های آبی و اقلیمی با مشارکت افغانستان تأکید کرد. به گفته او، گفت‌وگو درباره کانال قوش‌تپه، برگزاری نشست‌های تخنیکی منظم، تبادل اطلاعات، نظارت مشترک، مطالعه یخچال‌های طبیعی و ایجاد سیستم‌های هشدار زودهنگام، از محورهای مهم همکاری‌های آینده خواهد بود.

کارشناسان باور دارند که تحقق چنین جایگاهی برای افغانستان، افزون بر همکاری‌های منطقه‌ای، نیازمند ثبات داخلی، سیاست‌گذاری شفاف اقتصادی و تعامل مسئولانه اداره طالبان با همسایگان است؛ مسائلی که همچنان از چالش‌های اساسی در مسیر ادغام کامل افغانستان در ساختارهای منطقه‌ای به‌شمار می‌رود.