تأکید بر آزادی بیان در کنار محدودیت‌ها؛ پیام‌های متفاوت در روز جهانی مطبوعات

همزمان با سوم می، روز جهانی آزادی مطبوعات، هیأت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) بر حفاظت از آزادی بیان و حمایت از خبرنگاری به‌عنوان یکی از ارکان اساسی صلح تأکید کرد. در مقابل، سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ اداره طالبان اعلام کرد که رسانه‌ها باید فعالیت‌های‌شان را در چارچوب اصول و ارزش‌های دینی و فرهنگی و پالیسی‌های نشراتی تنظیم کنند.

یوناما در اعلامیه‌ای گفت دسترسی به اطلاعات معتبر و تأییدشده، پیش‌شرط ایجاد جوامع صلح‌آمیز، عادلانه و پایدار است. در این اعلامیه آمده است که تحریف اطلاعات می‌تواند انسجام اجتماعی را تضعیف و اعتماد عمومی را از میان ببرد، در حالی‌که اطلاعات آزاد و مبتنی بر حقیقت زمینه پاسخ‌گویی، گفت‌وگوی سازنده و حفاظت از حقوق بشر را فراهم می‌کند.

سازمان ملل متحد و یونسکو سوم می را به‌منظور بزرگداشت آزادی رسانه‌ها و یادآوری مسئولیت دولت‌ها در قبال آزادی بیان بر بنیاد ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر، روز جهانی آزادی مطبوعات نام‌گذاری کرده‌اند. این ماده بر حق دسترسی و انتشار آزادانه اطلاعات بدون مداخله تأکید دارد.

در همین حال، خبیب غفران، سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ اداره طالبان، گفت این اداره به نقش رسانه‌ها باور دارد و متعهد به حمایت از آنان است. او افزود که در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۴۰ رسانه و نهاد رسانه‌ای جواز فعالیت دریافت کرده‌اند و برنامه‌هایی برای بهبود دسترسی به اطلاعات در سال آینده روی دست است.

با این حال، تأکید بر فعالیت در «چارچوب تعیین‌شده» در شرایطی مطرح می‌شود که طی سال‌های اخیر محدودیت‌های گسترده بر کار رسانه‌ها و خبرنگاران در افغانستان اعمال شده و نهادهای حامی آزادی بیان بارها خواهان بازنگری در این محدودیت‌ها شده‌اند. خبرنگاران می‌گویند تداوم این وضعیت می‌تواند استقلال رسانه‌ای و دسترسی آزاد شهروندان به اطلاعات را با چالش جدی روبه‌رو سازد.