افغانستان تنها کشور جنوب آسیا با پس‌رفت در شاخص صلح مثبت

گزارش «شاخص صلح مثبت ۲۰۲۶» نشان می‌دهد افغانستان در میان کشورهای جنوب آسیا تنها کشوری است که در یک‌دهه گذشته در این شاخص پس‌رفت کرده است. بر بنیاد این گزارش، وضعیت افغانستان در این مدت ۳.۳ درصد بدتر شده و این کشور در رده ۱۵۷ از میان ۱۶۳ کشور جهان قرار گرفته است.

«مؤسسه اقتصاد و صلح» افغانستان را با امتیاز ۴.۱۹ در جمع کشورهایی با سطح «بسیار پایین» صلح مثبت دسته‌بندی کرده است. در این گزارش، افت در بازبودن فضای سیاسی و جریان آزاد اطلاعات از عوامل اصلی این عقب‌گرد عنوان شده است.

بر پایه یافته‌های گزارش، وضعیت آزادی مطبوعات در افغانستان در یک‌دهه گذشته ۷۸.۸ درصد بدتر شده است؛ رقمی که بزرگ‌ترین افت یک شاخص در میان کشورهای جنوب آسیا خوانده شده است. همچنین کیفیت اطلاعات ۲۳.۴ درصد و قوانین حمایت‌کننده از رفتار برابر با اقشار مختلف جامعه ۲۵ درصد کاهش یافته است.

گزارش همچنان می‌افزاید که افغانستان در بخش اثربخشی دولت نیز ۱۳.۲ درصد افت کرده است. در عین حال، شاخص طردشدگی گروه‌های اجتماعی-اقتصادی در افغانستان ۲۰.۴ درصد کاهش یافته؛ شاخصی که محرومیت افراد و گروه‌ها از حقوق اولیه، فرصت‌های اقتصادی و مشارکت اجتماعی را بر بنیاد وضعیت مالی، درآمد، طبقه اجتماعی یا شغل می‌سنجد.

در سطح منطقه، کشورهای جنوب آسیا در مجموع ۲.۹ درصد بهبود در شاخص صلح مثبت ثبت کرده‌اند. از میان هفت کشور این حوزه، سریلانکا با ۶.۳ درصد و هند با ۶ درصد بیشترین پیشرفت را داشته‌اند و پس از آن نپال، بوتان، بنگلادش و پاکستان قرار گرفته‌اند.

در رده‌بندی جهانی، دانمارک، فنلند، سویدن، سوئیس، ناروی، ایرلند، نیوزیلند، استرالیا، هالند و آیسلند در صدر این شاخص جای دارند. پس از افغانستان نیز جمهوری دموکراتیک کنگو، یمن، چاد، جمهوری افریقای مرکزی، سودان جنوبی و سومالیا در پایین‌ترین سطوح ثبت شده‌اند.

«مؤسسه اقتصاد و صلح» صلح مثبت را مجموعه‌ای از نگرش‌ها، نهادها و ساختارهایی تعریف می‌کند که به ایجاد و دوام جوامع مسالمت‌آمیز کمک می‌کنند. این شاخص هشت حوزه اصلی، از جمله حکومت کارآمد، جریان آزاد اطلاعات، پذیرش حقوق دیگران، سرمایه انسانی و سطوح پایین فساد را بررسی می‌کند.