کاهش ۹۳ درصدی تجارت ترانزیتی افغانستان با پاکستان

آمارهای منتشرشده از تجارت ترانزیتی افغانستان و پاکستان نشان می‌دهد که حجم مبادلات دو کشور پس از بازگشت اداره طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، با سقوط کم‌سابقه‌ای روبه‌رو شده و حدود ۹۳ درصد کاهش یافته است.

بر اساس گزارش‌ها، حجم تجارت ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان که پیش از سال ۲۰۲۱ به حدود ۸۹ هزار کانتینر به ارزش پنج میلیارد دالر می‌رسید، در سال مالی گذشته به ۱۱ هزار و ۵۹۲ کانتینر به ارزش ۳۶۷ میلیون دالر کاهش یافته است.

این کاهش در حالی رخ داده که شفیع اعظم، رئیس روابط اقتصادی وزارت خارجه اداره طالبان، مدعی شده است افغانستان وابستگی خود به بازار پاکستان را کاهش داده و به سمت بازارهای جدید منطقه‌ای و جهانی حرکت کرده است. او در پیامی در شبکه ایکس نوشته است که در فاصله سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ حدود ۶۰ درصد صادرات افغانستان به پاکستان انجام می‌شد، اما با بسته شدن برخی مسیرهای تجاری، تمرکز به سوی آسیای مرکزی، روسیه، چین، هند، کشورهای حوزه خلیج فارس و اروپا تغییر یافته است.

به گفته این مقام اداره طالبان، بازارهای جدید معیارهای سخت‌گیرانه‌تری دارند و تاجران افغانستانی ناچار شده‌اند کیفیت و بسته‌بندی کالاهای صادراتی خود را بهبود دهند؛ تغییری که او آن را «مثبت» توصیف کرده است.

در عین حال، برخی تحلیلگران می‌گویند روند کاهش تجارت با پاکستان پیش از بسته شدن مرزها نیز آغاز شده بود و اداره طالبان تلاش کرده است مسیرهای تجاری را به سوی ایران و آسیای مرکزی سوق دهد. گزارش بانک جهانی نیز نشان می‌دهد که ایران با سهم ۳۱.۳ درصدی به بزرگ‌ترین مبدأ واردات افغانستان تبدیل شده و مسیرهای ترانزیتی ایران حدود ۴۸.۶ درصد واردات کشور را پوشش می‌دهد.