تجارت افغانستان و قزاقستان با کسری سنگین به سود آستانه افزایش یافت

در حالی که اداره طالبان از گسترش همکاری‌های اقتصادی با قزاقستان سخن می‌گوید، آمار رسمی قزاقستان نشان می‌دهد تجارت دو کشور در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ به حدود ۵۰۸ میلیون دالر رسیده و بخش عمده آن به صادرات قزاقستان به افغانستان اختصاص داشته است.

براساس این آمار، از مجموع مبادلات دو کشور، حدود ۵۰۱ میلیون دالر صادرات قزاقستان به افغانستان بوده و صادرات افغانستان به قزاقستان تنها ۶.۷ میلیون دالر گزارش شده است. این ارقام از بیلانس تجاری به‌شدت نابرابر میان دو طرف حکایت دارد.

دفتر والی اداره طالبان در هرات روز یکشنبه به نقل از یرکین توکوموف، نماینده ویژه قزاقستان برای افغانستان، اعلام کرد که دو کشور در پی گسترش همکاری‌های تجاری، ترانزیتی و اقتصادی هستند. به گفته او، حجم تجارت میان دو کشور در شش ماه گذشته ۵۸۱ میلیون دالر بوده و دو طرف بر افزایش ظرفیت ترانزیتی و آسان‌تر شدن روند تجارت تأکید کرده‌اند.

با این حال، ارقام منتشرشده از سوی نهادهای رسمی قزاقستان با رقم اعلام‌شده از سوی دفتر والی اداره طالبان در هرات تفاوت دارد. اختلاف میان آمار دو طرف، در کنار نابرابری آشکار در صادرات و واردات، تصویری نامتوازن از روابط تجاری میان افغانستان و قزاقستان ارائه می‌کند.

گندم، آرد، روغن نباتی، حبوبات، شکر، مواد سوختی، محصولات فولادی و وسایط باربری از مهم‌ترین اقلام صادراتی قزاقستان به افغانستان خوانده شده است. در مقابل، افغانستان بیشتر میوه، نوشابه، قالین، تالک و کرومایت به قزاقستان صادر کرده است.

اداره طالبان پیش از این اعلام کرده بود که دو طرف در پی افزایش حجم تجارت تا سه میلیارد دالر هستند. در ۳۱ جوزای ۱۴۰۵ نیز معاون نخست‌وزیر قزاقستان به کابل سفر کرد و اداره طالبان مدعی شد که در آن دیدار، درباره نقشه راه گسترش همکاری در بخش‌های کشاورزی، حمل‌ونقل، معادن، خطوط آهن، صنعت، خدمات بانکی و ترانزیت گفت‌وگو شده است.

به ادعای اداره طالبان، در این طرح بر استفاده از ارزهای ملی، همکاری در بازارهای مالی، ایجاد مرکز مشترک میان افغانستان، ایران، قزاقستان و ترکمنستان و نیز ساخت یک مرکز لوژستیکی برای کالاهای وارداتی افغانستان در بندر خارگوس تأکید شده است.

براساس داده‌های وب‌سایت «تریدینگ ایکانومیکس»، بالاترین سطح تجارت میان افغانستان و قزاقستان در سال ۲۰۱۷ ثبت شده بود که ارزش آن به حدود ۸۶۷ میلیون دالر می‌رسید. این رقم در سال ۲۰۱۹ به حدود ۵۲۲ میلیون دالر کاهش یافته بود.