فائو: بارنده‌گی جون در افغانستان نزدیک به بارش نرمال است

سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو) اعلام کرده است که پیش‌بینی‌ها برای ماه جون ۲۰۲۶ نشان می‌دهد میزان بارنده‌گی در بیشتر ساحات افغانستان در حد نزدیک به میانگین خواهد بود، هرچند در بخش‌هایی از شمال‌شرق احتمال بارش بالاتر از حد متوسط وجود دارد. این سازمان روز چهارشنبه ۱۳ جوزا با نشر گزارشی، وضعیت اقلیمی و زراعتی کشور را بررسی کرده است.

بر بنیاد این گزارش، ساحات جنوبی و غربی افغانستان مطابق الگوی معمول اقلیمی ماه جون، خشک و کم‌بارش باقی خواهند ماند. با این حال، بارنده‌گی‌های پراکنده محلی می‌تواند سبب بارش‌های شدید کوتاه‌مدت شود که خطر سیلاب‌های آنی و تگرگ را به‌ویژه در شمال‌شرق، شرق و جنوب‌شرق افزایش می‌دهد؛ رخدادی که ممکن است به محصولات زراعتی و باغ‌ها آسیب برساند.

فائو همچنان از افزایش دمای هوا در فصل گرم، به‌خصوص در مناطق غربی و جنوبی خبر داده است. به گفته این نهاد، احتمال می‌رود دمای حداکثر در بسیاری از این ساحات از ۳۵ درجه سانتی‌گراد فراتر رود؛ وضعیتی که تبخیر و تعرق را افزایش داده و نیاز آبی محصولات، به‌ویژه کشت‌های نیازمند آبیاری، را بالا می‌برد.

در گزارش آمده است که کاهش پوشش برف همراه با گرمای بیشتر، احتمالاً جریان آب ناشی از ذوب برف را در اواخر تابستان محدود خواهد کرد. بر اساس داده‌های شبکه FEWS NET، ذخایر آب برف در بسیاری از حوزه‌های کوهستانی پایین‌تر از حد متوسط است و کمبود شدید برف در حوزه‌های هندوکش، ارتفاعات مرکزی و شمال‌شرق مشاهده می‌شود.

در بخش ارزیابی میدانی، فائو برای تکمیل داده‌های سنجش از دور، یک بررسی سریع در ۳۴ ولایت انجام داده که شامل ۳۴۵ نشست گروهی با حضور ۵ تا ۲۰ تن در هر نشست بوده است. اشتراک‌کننده‌گان عمدتاً کشاورزان باتجربه، بزرگان محل، مالداران، میراب‌ها، آموزگاران، اعضای شوراهای انکشافی، تاجران محلی و کارمندان بخش‌های زراعت، آبیاری و صحت بوده‌اند.

در مورد گندم للمی (دیمه)، گزارش می‌گوید در مناطق کم‌ارتفاع و متوسط روند برداشت آغاز شده و در مناطق مرتفع محصولات در آستانه رسیدن کامل قرار دارند. ۶۵ درصد پاسخ‌دهنده‌گان وضعیت رطوبت خاک را مناسب دانسته و حدود ۶۴ درصد انتظار برداشت متوسط یا خوب را ابراز کرده‌اند.

درباره گندم آبی نیز آمده است که در ۶۱ درصد مناطق، رشد طبیعی و در ۲۸ درصد مناطق زودتر از معمول گزارش شده است. با این حال، دسترسی به آب آبیاری کاهش یافته؛ تنها ۵۰ درصد پاسخ‌دهنده‌گان از تأمین کافی آب خبر داده‌اند، در حالی که این رقم در ماه گذشته ۷۷ درصد بوده است.

بزرگ‌ترین چالش در مناطق کم‌ارتفاع، وابسته‌گی به آب‌های زیرزمینی و کاهش سطح آن عنوان شده است. محصولات تابستانی نیز به دلیل کمبود آب محدود شده‌اند. این وضعیت در حالی مطرح می‌شود که مدیریت منابع آب و برنامه‌ریزی مؤثر برای مقابله با خشکسالی، از مسئولیت‌های اساسی اداره طالبان به شمار می‌رود؛ اما کشاورزان در سال‌های اخیر همواره از نبود برنامه‌های پایدار و حمایت کافی شکایت داشته‌اند.

با وجود این چالش‌ها، فائو در جمع‌بندی گزارش تأکید کرده است که شرایط زراعتی افغانستان در آغاز جون ۲۰۲۶ در بیشتر مناطق مطلوب ارزیابی می‌شود و در بسیاری از ساحات انتظار برداشت مثبت وجود دارد.