مسئول ارشد سازمان ملل بحران انسانی افغانستان را تهدیدی برای امنیت منطقه خواند

مسئول ارشد سازمان ملل متحد با تأکید بر وخامت وضعیت بشری در افغانستان هشدار داد که این بحران بیش از هر زمان دیگری می‌تواند تأثیرات فرامرزی داشته و امنیت، ثبات و مسیرهای مهاجرت در منطقه را تحت تأثیر قرار دهد. برونو لِمارکیس، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان و هماهنگ‌کننده مقیم و بشردوستانه، روز جمعه گفت: افغانستان پس از بیش از پنج سال از بازگشت اداره طالبان به قدرت، در نقطه‌ای دشوار قرار گرفته است.

او تشدید محدودیت‌ها بر حقوق بنیادین مردم و اقتصاد شکننده را عاملی دانست که ثبات نسبی و امنیت شکننده کشور را تهدید می‌کند. لِمارکیس محدودیت‌های اعمال شده علیه زنان و دختران را شدید و گسترده توصیف کرد و گفت این گروه‌ها همچنان از دسترسی به تحصیل، اشتغال و مشارکت در زندگی عمومی محروم هستند. به گفته وی، بیش از ۲.۶ میلیون دختر از سال ۲۰۲۱ تاکنون از آموزش متوسطه محروم مانده‌اند و میزان ثبت نام خانم‌ها در دانشگاه‌ها به صفر رسیده است.

نماینده سازمان ملل در ادامه به بازگشت گسترده مهاجران افغانستانی اشاره کرد و اظهار داشت که از سال ۲۰۲۰ تاکنون حدود ۶.۷ میلیون نفر به افغانستان بازگشته‌اند که بسیاری از آنها به طور اجباری از کشورهای همسایه به ویژه پاکستان و ایران اخراج شده‌اند. این موضوع فشار مضاعف بر خدمات عمومی آسیب‌پذیر کشور وارد می‌کند و بازگردندگان به اسناد قانونی، حمایت و فرصت‌های شغلی نیاز مبرم دارند.

همچنین لِمارکیس نگرانی‌هایی درباره افزایش کشت خشخاش ابراز کرد و به گزارشی از سازمان ملل اشاره نمود که نشان می‌دهد تولید این ماده در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبلی ۳۳۰ درصد افزایش یافته است، با وجود ممنوعیت‌هایی که اداره طالبان در سال ۲۰۲۲ وضع کرده بود. به باور او، مبارزه با کشت خشخاش باید همراه با ارائه جایگزین‌های معیشتی برای کشاورزان باشد.

در حالی که پیش‌بینی می‌شود نیازهای بشری در افغانستان تا سال ۲۰۲۷ با افزایش بازگشت مهاجران، ناامنی‌های منطقه‌ای و خطرات آب و هوایی مرتبط با ال نینو بیشتر شود، اما کمک‌های بشردوستانه بین‌المللی کاهش چشمگیری یافته است. لِمارکیس گفت که این کمک‌ها از دو میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ به یک میلیارد دلار در ۲۰۲۵ و تنها ۵۷۰ میلیون دلار تاکنون در سال ۲۰۲۶ رسیده است.

این کاهش بودجه به طور جدی خدمات اولیه را تهدید می‌کند و پیش‌بینی می‌شود نزدیک به ۴۰ درصد مراکز بهداشتی اولیه کشور تا پایان سال ۲۰۲۶ تعطیل شوند که این موضوع می‌تواند بیش از ۷۰۰ از مجموع ۱۹۰۰ مرکز صحی را تحت تأثیر قرار دهد. او پیامدهای این بحران را بسیار گسترده و جدی خواند و از جامعه جهانی خواست از افغانستان دست نکشد.

لِمارکیس با اشاره به یک ضرب‌المثل افغانستانی گفت: «آنچه در افغانستان اتفاق می‌افتد، فقط در افغانستان باقی نمی‌ماند» و تأکید کرد پیامدهای این بحران می‌تواند فراتر از مرزهای افغانستان باشد و امنیت، ثبات و مسیرهای مهاجرت در منطقه را به خطر اندازد.