یونسکو: محرومیت ۲.۴ میلیون دختر از آموزش در افغانستان ادامه دارد

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) با گذشت نزدیک به پنج سال از محدودیت‌های آموزشی در افغانستان هشدار داده است که تا سال ۲۰۲۶ حدود ۲.۴ میلیون دختر در این کشور از آموزش متوسطه محروم خواهند بود؛ وضعیتی که به گفته این نهاد، پیامدهای گسترده اجتماعی و اقتصادی برای افغانستان در پی دارد.

یونسکو در بیانیه‌ای که دیروز، ۲۰ اسد، نشر شد، افغانستان را تنها کشور جهان خوانده است که در آن دسترسی دختران و زنان به آموزش فراتر از سطح ابتدایی به گونه رسمی ممنوع شده است. این نهاد گفته است که ادامه این محدودیت‌ها، دستاوردهای دو دهه گذشته در بخش آموزش دختران را به عقب رانده است.

به گفته یونسکو، در حالی که در سال ۲۰۰۱ دسترسی دختران به آموزش به شدت محدود بود، تا سال ۲۰۲۱ نزدیک به یک میلیون دختر در مکاتب متوسطه و لیسه ثبت نام کرده بودند. این نهاد محروم کردن زنان و دختران از آموزش را نقض جدی حق اساسی آنان برای یادگیری دانسته و هشدار داده است که دوام این وضعیت می‌تواند ظرفیت‌های انسانی افغانستان را برای چندین دهه آسیب بزند.

یونسکو افزوده است که این محدودیت‌ها در شرایطی ادامه دارد که نزدیک به نیمی از جمعیت افغانستان زیر خط فقر زنده‌گی می‌کنند. به گفته این سازمان، محرومیت آموزشی و محدودیت در اشتغال زنان، توانایی آنان را برای حمایت از خانواده‌ها و سهم‌گیری در آینده اقتصادی کشور کاهش می‌دهد.

این نهاد همچنین گفته است که محدودیت‌های آموزشی بر سلامت روانی و جسمی زنان و دختران اثر منفی دارد و خطر ازدواج‌های زودهنگام را افزایش می‌دهد. یونسکو افزوده است که تصمیم اداره طالبان برای جلوگیری از تدریس آموزگاران زن به دانش‌آموزان پسر، کمبود آموزگار را نیز تشدید کرده و کیفیت آموزش را برای همه آسیب‌پذیر ساخته است.

یونسکو گفته است که برای ایجاد مسیرهای بدیل آموزشی، برنامه‌های آموزش مبتنی بر جامعه، سوادآموزی، توسعه مهارت‌ها و حمایت‌های روانی‌اجتماعی را در افغانستان ادامه می‌دهد. بر اساس معلومات این سازمان، تاکنون نزدیک به ۷۰ هزار تن از این برنامه‌ها بهره‌مند شده‌اند که ۷۳ درصد آنان زنان هستند.

با این حال، یونسکو تأکید کرده است که این برنامه‌ها نمی‌توانند جای آموزش رسمی را بگیرند و بار دیگر از اداره طالبان خواسته است که حق آموزش زنان و دختران را فوری و بدون قیدوشرط بازگرداند. اداره طالبان تا اکنون در این مورد واکنشی نداشته، اما پیش از این گفته بود که با مساعد شدن شرایط، زمینه تعلیم و تحصیل برای همه فراهم خواهد شد.

یونسکو یکی از نهادهای تخصصی ملل متحد در بخش آموزش، علم و فرهنگ است و در سال‌های اخیر بارها درباره پیامدهای محدودیت‌های آموزشی در افغانستان هشدار داده است. پس از بازگشت اداره طالبان به قدرت در ۲۰۲۱، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم در افغانستان متوقف شد.