هشدار بانک جهانی درباره تهدید امنیت غذایی افغانستان

بانک جهانی در گزارش تازه‌ای تأکید کرده است که اگر در مدیریت منابع آب و زنجیره تأمین غذایی افغانستان سرمایه‌گذاری نشود، امنیت غذایی این کشور با تهدیدهای گسترده‌تری روبه‌رو خواهد شد. این نهاد افغانستان را از آسیب‌پذیرترین کشورهای منطقه در برابر تغییرات اقلیمی، خشک‌سالی و کمبود آب دانسته است.

این گزارش با عنوان «تقویت امنیت غذایی و ایجاد اشتغال: مسیرهای سیاستی برای منطقه خاور میانه، شمال آفریقا، افغانستان و پاکستان» منتشر شده و می‌گوید در صورت اجرای اصلاحات اساسی، امکان ایجاد بیش از پنج میلیون شغل تا سال ۲۰۵۰ در بخش کشاورزی و صنایع غذایی منطقه، از جمله افغانستان، وجود دارد.

به باور بانک جهانی، سرمایه‌گذاری گسترده، اصلاح فضای کسب‌وکار، توسعه فناوری‌های زراعتی، بهبود سیستم‌های آبیاری و نوسازی زنجیره ارزش غذایی می‌تواند زمینه ایجاد این فرصت‌های شغلی را فراهم سازد. در غیر آن، کشورهای شکننده مانند افغانستان با تشدید بحران غذایی روبه‌رو خواهند شد.

در این گزارش آمده است که افغانستان از نگاه تجارت غذایی، واردکننده خالص مواد خوراکی است و برای تأمین نیازهای اساسی مردم به واردات وابسته می‌باشد. با این حال، همین واردات نقش مهمی در جبران کمبود منابع آب داخلی دارد؛ زیرا ورود محصولات زراعتی از بیرون، به گونه غیرمستقیم از مصرف آب در داخل کشور جلوگیری می‌کند.

بانک جهانی سرانه تولید ناخالص داخلی افغانستان را حدود ۴۰۰ دالر اعلام کرده که پایین‌ترین سطح در میان کشورهای مورد بررسی است. این نهاد، تداوم درگیری‌ها، ناامنی و خشونت را از عوامل اصلی رکود اقتصادی و وخامت امنیت غذایی عنوان کرده است؛ مسائلی که در سال‌های اخیر نیز با محدودیت‌های اقتصادی و ضعف مدیریت در اداره طالبان تشدید شده و زمینه ثبات پایدار را فراهم نکرده است.

در کنار افغانستان، کشورهایی چون عراق، لبنان، لیبیا، سوریه، کرانه باختری و غزه و یمن بخش بزرگی از جمعیت دچار بحران غذایی منطقه را تشکیل می‌دهند. طبق این گزارش، بیش از ۲۴ میلیون نفر در افغانستان، غزه، سوریه و یمن در مرحله چهار یا بالاتر وضعیت اضطراری امنیت غذایی قرار دارند؛ مرحله‌ای که نشان‌دهنده خطر بسیار شدید کمبود غذا است.

همزمان، سازمان ملل متحد اعلام کرده است که ۵۱ درصد نفوس افغانستان از امنیت غذایی برخوردار نیستند و برای ادامه زندگی روزمره به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند. این سازمان، تغییرات اقلیمی، خشک‌سالی‌های پی‌هم، سیلاب‌ها، جنگ و خشونت، بازگشت اجباری مهاجران و مشکلات سیاسی و اقتصادی را از عوامل اصلی گسترش ناامنی غذایی در کشور می‌داند.

بانک جهانی پیشنهاد می‌کند در کشورهای با وضعیت شکننده مانند افغانستان، سیاست‌گذاری باید بر تأمین فوری دسترسی مردم به غذا، حفظ ظرفیت تولید داخلی زراعت و بازسازی تدریجی نظام کشاورزی و صنایع غذایی، همزمان با بهبود ثبات اقتصادی و امنیتی، متمرکز باشد.