هشدار سازمان ملل درباره محرومیت میلیون‌ها تن از کمک غذایی در افغانستان

برنامه جهانی غذای ملل متحد هشدار داده است که در صورت تأمین نشدن فوری بودجه، میلیون‌ها تن در افغانستان، به‌ویژه کودکان و زنان باردار، از کمک‌های حیاتی غذایی و خدمات درمانی مرتبط با سوءتغذیه محروم خواهند شد؛ وضعیتی که می‌تواند به افزایش مرگ‌های قابل پیشگیری منجر شود.

بر اساس گزارش این نهاد، هم‌اکنون ۱۴ میلیون تن در کشور با ناامنی غذایی حاد روبه‌رو هستند، اما به دلیل کمبود منابع مالی تنها یک تن از هر ۹ نیازمند به کمک غذایی دسترسی دارد. همچنین از هر سه تن در افغانستان، یک تن با گرسنگی شدید دست‌وپنجه نرم می‌کند و سطح سوءتغذیه کودکان در ۱۲ ولایت به بالاترین میزان ثبت‌شده رسیده است.

برنامه جهانی غذا اعلام کرده است که لاغری مفرط، مرگبارترین نوع سوءتغذیه، اکنون در یک‌سوم ولایت‌های کشور به سطح بحرانی رسیده و شمار کودکانی که با سوءتغذیه شدید به مراکز درمانی منتقل می‌شوند، به‌گونه چشمگیر افزایش یافته است. به گفته جان آیلیف، مدیر این نهاد در افغانستان، ۸۰ درصد موارد شدید مربوط به کودکان زیر دو سال است و بسیاری از آنان زمانی به مراکز درمانی می‌رسند که برای نجات جان‌شان بسیار دیر شده است.

به گفته این نهاد، کاهش بودجه بشردوستانه سبب شده امسال تنها یک تن از هر هفت زن و کودک مبتلا به سوءتغذیه حاد خدمات تغذیه‌ای دریافت کند و شش تن دیگر بدون درمان از مراکز بازگردانده شوند. همچنین توزیع مواد غذایی مغذی برای پیشگیری از سوءتغذیه و کوتاهی رشد کودکان از ماه می ۲۰۲۵ به‌طور کامل متوقف شده است.

برنامه جهانی غذا، تشدید درگیری‌ها، بیکاری گسترده، افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی قیمت مواد غذایی، کاهش کمک‌های بین‌المللی و اختلال در مسیرهای تجاری را از عوامل اصلی وخامت بحران دانسته است. این نهاد افزوده که از سپتامبر ۲۰۲۳ تاکنون نزدیک به شش میلیون افغانستانی از ایران و پاکستان به‌گونه اجباری به کشور بازگردانده شده‌اند؛ روندی که به گفته این سازمان، فشار مضاعفی بر اقتصاد شکننده و بازار کار وارد کرده است.

جان آیلیف تأکید کرده است که افغانستان ظرفیت ایجاد شغل برای این شمار بازگشت‌کننده را ندارد و بسیاری از آنان پس از بازگشت با فقر، بیکاری و کمبود مواد غذایی روبه‌رو شده‌اند. او هشدار داده است که برای ادامه عملیات کمک‌های اضطراری و برنامه‌های تغذیه‌ای در سال ۲۰۲۶ حدود ۹۰۰ میلیون دالر بودجه نیاز است و برای پاسخ‌گویی به نیازهای فوری تا پایان سال جاری، دست‌کم ۵۰۰ میلیون دالر کمک فوری باید فراهم شود.

در بخشی از این گزارش، به وضعیت خانواده‌ای در ولایت قندهار اشاره شده است. فریده، مادر سه کودک، گفته است که درآمد روزانه همسرش از دست‌فروشی کمتر از یک دالر است و خانواده اغلب تنها با نان و چای روزگار می‌گذراند. به گفته برنامه جهانی غذا، دو کودک این خانواده به کم‌خونی مبتلا هستند و یک کودک شش‌ساله به دلیل سوءتغذیه شدید ماه‌هاست از رفتن به مکتب بازمانده است.

برنامه جهانی غذا یکی از بزرگ‌ترین نهادهای امدادرسان در افغانستان است که با همکاری یونیسف از کودکان زیر پنج سال و زنان باردار و شیرده مبتلا به سوءتغذیه حمایت می‌کند؛ اما کاهش چشمگیر کمک‌های بین‌المللی، ادامه این برنامه‌ها را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است.